አሥራ ሁለት ሰዎች በአንድ ዋሻ ውስጥ ታስረዋል፤ በሩ በግዙፍ ድንጋይ ተዘግቷል፤ ባለቤቱ ደግሞ ሰው በላ ነው። መሪያቸው ሰይፍ አልመዘዘም፤ ስሙን ቀየረ። ያ ብልሃት ከሦስት ሺሕ ዓመታት በላይ ዘልቋል። ከዚያ ዋሻ የሚነሳው ግጥም መጀመሪያ የተጻፈ ሳይሆን የተዘመረ ነበር፤ የደረሰውም ስለ ሕይወቱ ከግጥሞቹ ውጪ ምንም የማናውቀው ገጣሚ ነው። ይህ ትምህርት ሦስት ጥያቄዎችን ይዞ ይጓዛል፦ Homer ማን ነበር፤ Odysseus ከትሮይ እስከ ቤቱ ደጃፍ ምን አለፈ፤ እና ያ ጉዞ ዛሬ ለስደተኛው፣ ለተመላሹ ወታደርና ለሁላችንም ምን ይላል? በመጨረሻ ዳዊትና ትግሥት አንድ ያልተዘጋ ክርክር ይዘው ይቀመጣሉ፦ ይህ ሰው ጀግና ነው ወይስ ውሸታም — ወይስ ሁለቱም?
ክፍል 1 — Homer ማን ነበር? (ሳባ)
ስሙ ብቻ የቀረ ገጣሚ — ከዘጠነኛው ወይም ከስምንተኛው ክፍለ ዘመን ቅድመ ልደት ገደማ እንደኖረ ይገመታል፤ በትክክል መቼ እንደኖረ ማንም በእርግጠኝነት አይናገርም። ስለ ሕይወቱ ያሉን ምንጮች ከብዙ ዘመናት በኋላ የተጻፉ ናቸው።
ዓይነ ስውሩ ገጣሚ — ብዙ ጥንታዊ ምንጮች ዓይነ ስውር እንደነበረ ይናገራሉ።
ሰባት ከተሞች — Smyrna፣ Chios፣ Colophon፣ Salamis፣ Rhodes፣ Argos እና Athens ሁሉም «ሆመር የእኛ ልጅ ነው» ብለው ተከራክረዋል።
«የሆመር ጥያቄ» (Homeric Question) — አንድ ሰው ነው ወይስ የብዙ ገጣሚዎች ድምር? ዛሬ ብዙዎቹ ምሁራን አንድ ታላቅ ሊቅ በዋናነት እንደመራው ያምናሉ።
ወጣትነትና እርጅና — ጥንታዊ ጸሐፊዎች Iliad ን በወጣትነቱ፣ Odyssey ን በእርጅናው ጻፈው ይላሉ። በ Iliad ውስጥ ቁጣ ማዕከል ነው፤ በ Odyssey ውስጥ ናፍቆት። «ቁጣ ያጠፋል፤ ናፍቆት ግን ያድናል።»
የቃል ግጥም — ከአፍ ወደ ጆሮ ተሻግሮ የደረሰ ነው። ግጥሙ ራሱ ዘማሪ ያሳየናል፦ Phemius የ Odysseus ን ጉልበት ይዞ ሲለምን «ራሴን ያስተማርኩ ነኝ፤ አምላክ ግን ልዩ ልዩ ዜማ በልቤ ውስጥ ተክሎልኛል።» ይላል።
«ፖሊትሮፖስ» (polytropos) — «ብዙ መንገድ ያየ»፣ «ብዙ መላ ያለው»። Achilles አንድ ገጽታ አለው፤ Odysseus ብዙ።
ጦርነት ያልፈለገ ሰው — ላለመዘመት ዕብድ መስሎ በማሳው ላይ ጨው ዘራ፤ Palamedes ሕፃኑን Telemachus ን ከማረሻው ፊት ሲያስቀምጥበት ማረሻውን አቆመ፤ በግድ ተወሰደ።
አማልክቱ — Zeus በአማልክት ጉባኤ ፊት «ሰዎች መከራቸው ከእኛ እንደሚመጣ እያሉ በአማልክት ላይ ያሳብባሉ፤ እነርሱ ግን በራሳቸው ሞኝነት ከተወሰነላቸው በላይ መከራ ያገኛሉ።» ብሎ ያማርራል። Poseidon ልጁ ስለታወረበት ይጠላዋል፤ Athena ብልህ ስለሆነ ትወደዋለች።
William Gladstone — Iliad ንና Odyssey ን የተረዳ ሰው መልካም ሕይወት ለመምራት የሚያስፈልገውን ሥነ ምግባር ያገኛል ብሎ ያምን ነበር።
ክፍል 2 — ከ Troy እስከ Ithaca፦ ጉዞው (ኢብሳ)
ተነሳሽነቱ — አሥራ ሁለት መርከቦች፣ ስድስት መቶ ገደማ ሰዎች። በመጨረሻ ኢታካ የሚደርሰው Odysseus ብቻ ነው።
Ismarus — የ Cicones ከተማ ተዘረፈች፤ ያ ወይን በኋላ ይጠቅማል። «ፈጥነን እንሂድ! የሲኮኔስ ሠራዊት መልሶ ይመጣል!» ቢላቸውም አልሰሙም፤ ሰባ ሁለት ሰዎች አለቁ።
Lotus-Eaters — ፍሬው ቤትን፣ ሚስትን፣ ልጅን ያስረሳል። ኦዲሲየስ ሦስቱን ሰዎች በግድ ጎትቶ አሰራቸው።
Polyphemus — ሰዎቹ «አይቡን ወስደን ፍየሎቹን ነድተን ቶሎ እንሽሽ!» ብለው ለመኑት፤ እሱ ግን «አይሆንም፤ የዋሻውን ባለቤት ማየት እፈልጋለሁ፤ የእንግዳ ስጦታ ይሰጠኝ ይሆናል» አለ። ስድስት ሰዎች ተበሉ። ግዙፉን ድንጋይ ማንሳት የሚችለው እሱ ብቻ ስለሆነ መግደል አይቻልም፤ ማሳወር ብቻ።
ስሙ ‘ማንም’ — ሳይክሎፕሱ ሲጠይቀው «ስሜ ‘ማንም’ (Outis) ነው። እናቴና አባቴ፣ ወዳጆቼም ሁሉ ‘ማንም’ ብለው ይጠሩኛል።» አለው። ዓይኑ ሲወጋ «ወዳጆቼ! ማንም በብልሃቱ ገደለኝ! ማንም ሊያጠፋኝ ነው!» ብሎ ጮኸ፤ ጎረቤቶቹም ጥለውት ሄዱ።
ከበጎቹ ሆድ ሥር — ሰዎቹ ከበጎቹ ሆድ ሥር ተንጠልጥለው ወጡ፤ Odysseus ከአውራው በግ ሥር።
ትዕቢት (hubris) — ከመርከቡ ላይ ሆኖ «ፖሊፊሞስ! ዓይንህን ያሳወረው ‘ማንም’ አይደለም! የላኤርቴስ ልጅ ኦዲሲየስ ነው! የኢታካ ንጉሥ!» ብሎ ጮኸ። ያ ጩኸት የ Poseidon ን እርግማን አመጣ፤ እርግማኑም ቃል በቃል ተፈጸመ።
Aeolus — ነፋሳቱ በከረጢት ታስረው ተሰጡት። ለዘጠኝ ቀናት ሳይተኛ ከነዳ በኋላ ኢታካ ስትታይ አንቀላፋ፤ ሰዎቹ ወርቅ መስሏቸው ከረጢቱን ፈቱት፤ ተመልሰው ተወረወሩ። Aeolus «አማልክት ይጠሉሃል! የተረገምክ ሰው ነህ፤ ከደሴቴ ውጣ!» ብሎ አባረረው።
Laestrygonians — አሥራ አንዱ መርከቦች በድንጋይ ተሰባብረው ወደሙ፤ ከስድስት መቶ ሰዎች አርባ አምስት ገደማ ብቻ ቀሩ። የ Odysseus መርከብ ተረፈች።
Circe — ግማሾቹን ወደ አሳማ ለወጠቻቸው፤ Eurylochus ስለተጠራጠረ ተረፈ። Hermes «ሞሊ» (Moly) የተባለውን ዕፅ ሰጠው፤ አስማቱ ከሸፈ። አንድ ሙሉ ዓመት ቆዩ፤ ያ ምቾት ራሱ ሌላ የሎተስ ፈተና ነበር።
የሙታን ዓለም (Nekyia) — Tiresias ትንቢቱን ተናገረ።
Helios ከብቶች — Eurylochus «በረሃብ ከምንሞት ከብቶቹን አርደን እንብላ፤ ወደ ኢታካ ስንመለስ ለሄሊዮስ ታላቅ ቤተ መቅደስ እንሠራለታለን» ብሎ አሳመናቸው፤ የተጠበሰው ሥጋ ድምፅ አወጣ። መብረቅ መርከቧን ሰባበረ፤ ከ Odysseus በቀር ሁሉም አለቁ።
Calypso — ሞት የሌለበት ዘላለማዊ ሕይወት አቀረበችለት፤ እሱ ግን «አይሆንም!» አለ። ስሙ ራሱ «መሸፈን/መደበቅ» ማለት ነው፤ ገነት ብትሆንም ለእሱ የወርቅ እስር ቤት ነበረች። ለሰባት ዓመታት በባሕሩ ዳርቻ አለቀሰ።
Phaeacians — Alcinous እና Arete ማንነቱን ሳይጠይቁ ተቀበሉት። ዘማሪው Demodocus ስለ ትሮይ ሲዘምር አለቀሰ፤ ከዚያም ማንነቱን ገልጦ ሙሉ ታሪኩን ተረከላቸው።
Ithaca ውስጥ — መቶ ስምንት አመንዝራ ፈላጊዎች ቤቱን ሞልተውታል። Penelope «የኦዲሲየስ አባት የላኤርቴስ የቀብር ሸማ ስጨርስ ባል እመርጣለሁ» ብላ ለሦስት ዓመታት ቀን ሸምና ሌሊት እየበጣጠሰች አዘገየቻቸው። Athena በ Mentor አምሳል Telemachus ን ወደ Pylos እና Sparta ላከችው።
ቀስቱና ፍርዱ — አሥራ ሁለቱን የመጥረቢያ ቀዳዳዎች ያሳለፈው ለማኙ ብቻ ነበር። «እኔ ኦዲሲየስ ነኝ!» ብሎ ጮኸ፤ መቶ ስምንቱም አመንዝሮች ተገደሉ።
ክፍል 3 — ጭብጦችና ዘመናዊ ተፅዕኖ (አበባ)
Nostos ና Nostalgia
«ኖስቶስ» (nostos) ማለት «ወደ ቤት መመለስ» ማለት ነው፤ ከ«አልጎስ» (algos - ስቃይ) ጋር ተጣምሮ «ኖስታልጂያ» ሆነ።
Xenia
ዜኡስ ራሱ «ዜኡስ ዜኒዮስ» (Zeus Xenios) ተብሎ የእንግዳ ተቀባይነት ሕግ ጠባቂ ነው። Polyphemus እንግዳውን ራሱን በላ፤ Laestrygonians እንዲሁ። Phaeacians ፍጹም ምሳሌ ናቸው። Circe መጀመሪያ ሕጉን አፍርሳ በኋላ ድንቅ አስተናጋጅ ሆነች። ከሁሉ የከፋው ጥሰት ግን የመቶ ስምንቱ አመንዝሮች ነው፤ ምክንያቱም ሕግን የሚያውቁ ሰዎች ሆነው ሳለ እንግዳ ሆነው ገብተው ዘራፊዎች ሆኑ።
Kleos ወይስ ቀላል ደስታ
«ክሊዮስ» (kleos) ማለት ዝና ነው፤ Achilles ክሊዮስን መርጦ ሞተ። በሙታን ዓለም ግን «ስለ ሞት አታጽናናኝ ኦዲሲየስ! በሙታን ሁሉ ላይ ንጉሥ ከመሆን ይልቅ፣ በምድር ላይ የድሃ ገበሬ ተራ አገልጋይ ሆኜ በሕይወት መኖርን እመርጣለሁ!» ብሎ Iliad የገነባውን የክብር ግንብ ያፈርሰዋል።
ዘመናዊ ተፅዕኖ
James Joyce፣ «ዩሊሲስ» (Ulysses፣ 1922) — በደብሊን፣ በጁን 16 ቀን 1904 እ.ኤ.አ. በአንድ ቀን ውስጥ የሚካሄድ፤ አሥራ ስምንት ምዕራፎች ከ Odyssey ጋር ይዛመዳሉ። Leopold Bloom ዘመናዊው Odysseus፣ Molly Bloom ዘመናዊዋ Penelope፣ Stephen Dedalus ዘመናዊው Telemachus። በየዓመቱ «ብሉምስ ዴይ» (Bloomsday) ይከበራል።
“O Brother, Where Art Thou?” (2000) — የ Coen Brothers ፊልም፤ ባለ አንድ ዓይኑ የመጽሐፍ ቅዱስ ሻጭ፣ በወንዝ ዳር የሚያዜሙት ሴቶችና ዓይነ ስውሩ ትንቢት ነጋሪ።
Margaret Atwood፣ «The Penelopiad» (2005) — ለ Penelope እና ለተገደሉት አሥራ ሁለት አገልጋዮች ድምፅ ሰጠች።
የትርጉም ታሪክ
George Chapman (1616) — ትርጉሙ John Keats ን «ልክ አዲስ ፕላኔት በሰማይ ላይ ያየሁ ያህል ተሰማኝ» እስኪል አስደነቀው። Emily Wilson (2017) በታሪክ ውስጥ ኦዲሲን ወደ እንግሊዝኛ የተረጎመች የመጀመሪያዋ ሴት ሆነች፤ የመጀመሪያውን ስንኝ «Tell me about a complicated man» ብላ ጀመረች።
ክፍል 4 — ውይይት (ዳዊትና ትግሥት)
ጀግና ወይስ ውሸታም? — ዳዊት ብልሃቱን ይቆጥራል፦ ዋሻው፣ የትሮይ ፈረስ፣ ሰዎቹን ለማዳን ራሱን ለአደጋ ማጋለጡ። ትግሥት ግን ድርብ ሚዛኑን ታነሳለች፦ Penelope ሃያ ዓመት ስትጠብቅ እሱ ከ Circe አንድ ዓመት፣ ከ Calypso ሰባት ዓመት አሳልፏል። ውሳኔያቸው፦ ጀግናም ነው፣ ውሸታምም ነው፤ ትግሥት «ምክንያቱም እኛኑ ይመስላል።» ትላለች።
የብልሃት ድንበር — ዳዊት፦ ብልሃት ድንበር ከሌለው ማታለል ይሆናል። Homer መልሱን ለአድማጩ ህሊና ይተወዋል።
Penelope — ትግሥት በጽናት ትበልጠዋለች ብላ ትከራከራለች፦ ያ ጽናት ሜዳሊያ አይሰጠውም። የሸማው ብልሃት ከ«ማንም» ብልሃት ጋር ተመጣጣኝ ነው፦ አንዱ ቃላትን፣ አንዷ ክርና ሸማን ተጠቀመች።
«ቤት» ማለት ምን ማለት ነው? — Thomas Wolfe «ወደ ቀድሞው ቤትህ ዳግም መመለስ አትችልም» ብሏል። Odysseus ሲመለስ ውሻው ሞቷል፣ ልጁ ተለውጧል፣ ቤቱ ተበክሏል፤ አልጋውና Penelope ግን ያው ናቸው። ድምዳሜያቸው፦ ቤት ጂኦግራፊ ሳይሆን ግንኙነት ነው።
PTSD — ትግሥት Odysseus ን ከጦርነት እንደተመለሰ ወታደር ታነባዋለች። ዳዊት Jonathan Shay ን ይጠቅሳል፦ «Odysseus in America» የጻፈው የሥነ አእምሮ ሐኪም ማንንም አለማመን፣ ማንነትን መደበቅና ከመጠን ያለፈ ንቃት (hyper-vigilance) ከተመለሱ ወታደሮች ጋር አገናኘው። አካሉ ኢታካ ደረሰ፤ አእምሮው ግን አሁንም ትሮይ ላይ ነው።
በካርታ ላይ ይገኛል? — ትግሥት፦ ኢታኪ ዛሬም ሰው የሚኖርባት ደሴት ናት፤ አንዳንድ ተመራማሪዎች ግን ኬፋሎኒያ ምዕራባዊ ምላስ ናት ይላሉ። ዳዊት Eratosthenes ን ይጠቅሳል፦ «የኦዲሲየስን የጉዞ ቦታዎች የምታገኙት የነፋሳቱን ከረጢት የሰፋውን ቆዳ ሰፊ ስታገኙ ነው»፤ ቀልዱን ያቆየልን Strabo ነው። ዳዊት፦ ጉዞው በካርታ ላይ ሳይሆን በልብ ውስጥ ነው።
ያልተነገሩ ነገሮች
Dante Alighieri በ«ኢንፈርኖ» (Inferno) 26ኛ ክፍል Odysseus ን በስምንተኛው ክበብ፣ በአታላዮችና በክፉ አማካሪዎች መካከል አስቀመጠው።
«ሜንቶር» የሚለው የእንግሊዝኛ ቃል የመጣው Athena Telemachus ን ልትመራው ስትመጣ ከተመሰለችበት Mentor ነው፤ ወደ ቋንቋዎቹ የገባው ፌኔሎን የተባለ ፈረንሳዊ የ Telemachus ን ጉዞ መሠረት አድርጎ መጽሐፍ ከጻፈ በኋላ ነው።
ግጥሙ መጀመሪያ የተዘመረ እንጂ የተጻፈ አልነበረም፤ ሃያ አራት መጻሕፍት አድርገው የከፈሉት የእስክንድርያ ቤተ መጻሕፍት ሊቃውንት ናቸው፣ ለእያንዳንዱ የግሪክ ፊደል አንድ። ሙሉ ሆነው የደረሱን አንጋፋ የብራና ቅጂዎች ከዐሥረኛው መቶ ክፍለ ዘመን የመጡ ናቸው።
ቁልፍ ጥቅሶች
«ስሜ ‘ማንም’ (Outis) ነው። እናቴና አባቴ፣ ወዳጆቼም ሁሉ ‘ማንም’ ብለው ይጠሩኛል።»
— Odysseus«ፖሊፊሞስ! ዓይንህን ያሳወረው ‘ማንም’ አይደለም! የላኤርቴስ ልጅ ኦዲሲየስ ነው! የኢታካ ንጉሥ!»
— Odysseus«ስለ ሞት አታጽናናኝ ኦዲሲየስ! በሙታን ሁሉ ላይ ንጉሥ ከመሆን ይልቅ፣ በምድር ላይ የድሃ ገበሬ ተራ አገልጋይ ሆኜ በሕይወት መኖርን እመርጣለሁ!»
— Achilles፣ በሙታን ዓለም«ያንን አልጋ ማንም ሊያንቀሳቅሰው አይችልም! እኔ ራሴ ከሕያው የወይራ ዛፍ ግንድ ቆርጬ ነው የሠራሁት፤ ዛፉ ከመሬት ጋር የተያያዘ የአልጋው እግር ነው፤ ዛፉ ካልተቆረጠ በቀር ማንም አያንቀሳቅሰውም!»
— Odysseus«ራሴን ያስተማርኩ ነኝ፤ አምላክ ግን ልዩ ልዩ ዜማ በልቤ ውስጥ ተክሎልኛል።»
— Phemius«ሰዎች መከራቸው ከእኛ እንደሚመጣ እያሉ በአማልክት ላይ ያሳብባሉ፤ እነርሱ ግን በራሳቸው ሞኝነት ከተወሰነላቸው በላይ መከራ ያገኛሉ።»
— Zeus«Tell me about a complicated man»
— Emily Wilson (2017)
ስሞችና ቃላት
ሰዎች
Homer — Iliad ንና Odyssey ን የደረሰ ገጣሚ፤ ስለ ሕይወቱ ከግጥሞቹ ውጪ የሚታወቅ እምብዛም የለም
Odysseus — የ Ithaca ንጉሥ፤ «ፖሊትሮፖስ»፤ ሃያ ዓመት ከቤቱ የራቀ
Penelope — ሚስቱ፤ የሸማውን ብልሃት የፈጠረችና የአልጋውን ፈተና የሰጠች
Telemachus — ልጁ፤ በማረሻው ፊት ተቀምጦ አባቱን ያጋለጠ ሕፃን፣ በኋላ የ Pylos ና የ Sparta ተጓዥ
Achilles — የ Iliad ጀግና፤ በሙታን ዓለም ክብርን የካደ
Palamedes — የ Odysseus ን የዕብደት ብልሃት ያጋለጠ
Polyphemus — ባለ አንድ ዓይኑ ሳይክሎፕስ፤ የ Poseidon ልጅ
Circe — የ Aeaea አስማተኛ፤ የፀሐይ አምላክ ልጅ
Calypso — የ Ogygia ኒምፍ፤ ስሟ «መሸፈን/መደበቅ» ማለት ነው
Eurylochus — የ Odysseus ሁለተኛ መሪ፤ በ Circe ቤት ተጠራጥሮ የተረፈ፣ በ Helios ከብቶች ግን ያሳመነ
Tiresias — ዓይነ ስውሩ ነቢይ
Aeolus — የነፋሳት ንጉሥ
Eumaeus — ታማኙ አሳማ ጠባቂ
Eurycleia — አሮጊቷ አገልጋይ፤ ጠባሳውን ያወቀች
Argos — አሮጌው ውሻ፤ ጌታውን አውቆ የሞተ
Antinous — አመንዝራ፤ በለማኙ ላይ ወንበር የወረወረ
Nausicaa — የ Phaeacia ልዕልት
Alcinous እና Arete — የ Phaeacia ንጉሥና ንግሥት
Demodocus — የ Phaeacia ዘማሪ
Phemius — የ Ithaca ዘማሪ፤ በ Telemachus ምልጃ የተረፈ
Menelaus እና Helen — የ Sparta ንጉሥና ንግሥት
Zeus፣ Poseidon፣ Athena፣ Hermes — ግጥሙን የሚያንቀሳቅሱ አማልክት
William Gladstone — የብሪታንያ ጠቅላይ ሚኒስትር የነበረ፤ ስለ ሁለቱ ግጥሞች ሥነ ምግባር የተናገረ
James Joyce — «ዩሊሲስ» (1922)
Coen Brothers — “O Brother, Where Art Thou?” (2000)
Margaret Atwood — «The Penelopiad» (2005)
George Chapman (1616)፣ Emily Wilson (2017) — ተርጓሚዎች
John Keats — የ Chapman ን ትርጉም አንብቦ ዝነኛውን ግጥም የጻፈ
Thomas Wolfe — «You Can’t Go Home Again» ጸሐፊ
Jonathan Shay — «Odysseus in America» የጻፈ አሜሪካዊ የሥነ አእምሮ ሐኪም
Eratosthenes — የእስክንድርያ ቤተ መጻሕፍት ኃላፊ፤ የምድርን ዙሪያ ለክቶ ያሰላ፤ «ቤታ» ይባል ነበር
Strabo — የ Eratosthenes ን ቀልድ ያቆየልን የጂኦግራፊ ጸሐፊ
Dante Alighieri — «ኢንፈርኖ» ውስጥ Odysseus ን የፈረደበት
ቦታዎች
Ithaca — የ Odysseus ደሴት፤ ዛሬ ኢታኪ ትባላለች
Troy — ዐሥር ዓመት የፈጀው ጦርነት ቦታ
Ismarus — የ Cicones ከተማ፤ ወይኑ የተወሰደባት
Telepylus — የ Laestrygonians ከተማ፤ አሥራ አንዱ መርከቦች የወደሙባት
Aeaea — የ Circe ደሴት
Thrinacia — የ Helios ቅዱሳን ከብቶች ደሴት
Ogygia — የ Calypso ደሴት
Phaeacia — ኦዲሲየስን በእንግድነት ተቀብላ ወደ ቤቱ የላከችው ምድር
Pylos እና Sparta — Telemachus ስለ አባቱ ለመጠየቅ የሄደባቸው
Dublin — የ«ዩሊሲስ» ከተማ
ቃላትና ፅንሰ ሐሳቦች
polytropos — «ብዙ መላ ያለው»፣ «ብዙ መንገድ ያየ»
nostos እና nostalgia — «ወደ ቤት መመለስ» እና «የቤት ናፍቆት ሕመም»
xenia — የእንግዳ ተቀባይነት ቅዱስ ሕግ፤ ጠባቂው «ዜኡስ ዜኒዮስ» (Zeus Xenios)
kleos — ዝና፣ ክብር፣ ለዘላለም የሚቀጥል የጀግንነት ስም
hubris — ትዕቢት፤ ከዋሻው መውጫ ላይ የተጮኸው ስም
Moly — Hermes የሰጠው፣ የ Circe ን አስማት ያከሸፈ ዕፅ
Outis — «ማንም»
Cyclopes — ሕግ የሌላቸው ባለ አንድ ዓይን ግዙፎች
PTSD (hyper-vigilance) — ከጦርነት በኋላ የሚመጣ ሥነ ልቦናዊ ቀውስና ከመጠን ያለፈ ንቃት
Bloomsday — በየዓመቱ ጁን 16 የሚከበር
የውይይት ጥያቄዎች
ጀግና ወይስ ውሸታም? ለመዳን ሲባል መዋሸት በሥነ ምግባር ተቀባይነት አለው? Homer መልሱን አይሰጥም። እናንተ የት ላይ ታስቀምጡታላችሁ?
ድርብ ሚዛን። Penelope ሃያ ዓመት ስትጠብቅ Odysseus ከ Circe ና ከ Calypso ጋር ስምንት ዓመታት አሳልፏል። የዘመኑ ባሕል ማብራሪያ ይሆናል ወይ?
ማን ይበልጥ ተሰቃየ? ዓለምን ዞሮ ያየው ሰው ወይስ በአራት ግድግዳ ውስጥ የጠበቀችው ሴት?
«ቤት» ማለት ምን ማለት ነው? ቦታ ነው ወይስ ግንኙነት? ከሃያ ዓመት በኋላ ወደ ተወለዳችሁበት ሰፈር ብትመለሱ ያገኛችሁት ቤት የናፈቃችሁት ቤት ይሆናል?
ጉዞው በካርታ ላይ ነው ወይስ በልብ ውስጥ? የ Polyphemus ዋሻና የሙታን ዓለም ምሳሌያዊ ንባብ ከጂኦግራፊያዊ ፍለጋ የተሻለ ነው ወይ?
