በሞስኮ ክፍለ አገር ውስጥ ባለች ትንሽ ከተማ የወረዳው የፓርቲ ጉባኤ አጀንዳውን ጨርሷል። ስብሰባው ሊዘጋ ሲል አንድ ሰው ለ Stalin ምስጋና እንዲቀርብ ሐሳብ አቀረበ፤ አዳራሹ በሙሉ ተነሥቶ ማጨብጨብ ጀመረ። ሦስት ደቂቃ። ስድስት። ስምንት። ማጨብጨብ ስንት ደቂቃ መቆየት እንዳለበት የሚያዝ ሕግ የለም፤ ደንብ የለም፤ ወረቀት ላይ የሰፈረ ትእዛዝ የለም። ዐሥራ አንድ ደቂቃ ላይ የወረቀት ፋብሪካው ሥራ አስኪያጅ ተቀመጠ፤ በአንድ ሰከንድ ውስጥ አዳራሹ በሙሉ ተቀመጠ። በዚያኑ ሌሊት ተያዘ። ስሙ በየትም ቦታ አልተመዘገበም፤ ታሪኩ የተረፈው በአንድ መጽሐፍ ግርጌ ማስታወሻ ውስጥ ነው። ያ መጽሐፍ የሚጠይቀው ማን አዘዘው የሚል አይደለም። ማን አደረገው የሚል ነው። በሩን ያንኳኳው ማን ነው? መዝገቡን የጻፈው ማን ነው? በወረቀቱ ላይ ፊርማ ያኖረው ማን ነው? ያጨበጨበውስ ማን ነው?
ክፍል 1 — ዐሥራ አንድ ደቂቃ፣ እና አንድ የተዘረጋች እጅ (ሳባ)
ለዛሬ ዋና ነጥቦች — አንደኛ፦ በጦርነቱ የመጨረሻ ክረምት አንድ ኒሻን የተሸለመ መኮንን ግንባር ላይ ተያዘ፤ ከያዙት ሰዎች ክሱ ምን እንደሆነ ሊሰማ አልቻለም። ሁለተኛ፦ ስምንት ዓመት ታስሮ ወጣ። ከዚያም ከወጡት ሰዎች ጥቂቶች ብቻ ያደረጉትን አደረገ፦ ዝም ማለት እምቢ አለ። ሦስተኛ፦ የጻፈው መጽሐፍ የራሱ ታሪክ አይደለም። ጉዳዩም በማሽኑ ውስጥ ስላለፉት ሳይሆን ማሽኑን ስለሚያንቀሳቅሱት ሰዎች ነው።
ርእሱ ሲፈታ — Gulag የሶቪየት ኅብረት የእስረኞች ካምፖች ሥርዓት ስም ነው፤ archipelago ደግሞ በባሕር ውስጥ የተበታተኑ ደሴቶች ስብስብ ማለት ነው
ዐሥራ አንድ ደቂቃ
አዳራሹ — ቦታው በሞስኮ ክፍለ አገር ውስጥ የምትገኝ አንዲት ትንሽ ከተማ ናት፤ የወረዳው የፓርቲ ጉባኤ ተሰብስቧል፤ አጀንዳው አልቋል። ስብሰባው ሊዘጋ ሲል አንድ ሰው ለሶቪየት ኅብረት መሪ ለ Stalin ምስጋና እንዲቀርብ ሐሳብ አቀረበ
ማንም ማቆም አይችልም — የእያንዳንዱ ሰው እጅ በጎኑ ላለው ሰው ዓይን ውስጥ ነው። ከፊት ረድፍ እስከ ኋላ ረድፍ፣ እያንዳንዱ ጥንድ እጅ በሌላ ጥንድ ዓይን ሥር ነው። ከኋላ በኩል ደግሞ የአካባቢው የደኅንነት መሥሪያ ቤት ሰው ቆሟል፤ ከዚያ ቦታ ሆኖ ሁሉንም ያያል
ሕግ የለም — ማንም ስለዚህ ጉዳይ አንዲት ቃል አልተናገረም። ማጨብጨብ ስንት ደቂቃ መቆየት እንዳለበት የሚያዝ ሕግ የለም። ደንብ የለም። ወረቀት ላይ የሰፈረ ትእዛዝ የለም። ያለው አዳራሹ ብቻ ነው
ስድስት ደቂቃ። ስምንት — እጆች ደክመዋል፤ ፊቶች ግን ወደ መድረኩ ዞረው ፈገግ ብለዋል
ዐሥራ አንድ ደቂቃ — አንድ ሰው ተቀመጠ፤ የወረቀት ፋብሪካው ሥራ አስኪያጅ ነው። በአንድ ሰከንድ ውስጥ አዳራሹ በሙሉ ተቀመጠ። ሁሉም ሲጠብቁ ነበር — አንድ ሰው መጀመሪያ እንዲሆን
ዋጋው — በዚያኑ ሌሊት ተያዘ። ዐሥር ዓመት ተፈረደበት፤ ፍርዱ ግን ከማጨብጨቡ ጋር ምንም ግንኙነት በሌለው በሌላ ክስ ላይ ነው። ምርመራው ሲያልቅ መርማሪው አንድ ምክር ሰጠው፦ «አጨብጫቢዎችን በመተው በፍጹም የመጀመሪያው አትሁን።»
ማን ዘገበው — ይህን ጉዳይ የዘገበ ጋዜጣ የለም። ማንም አልጻፈውም። የዚያ ሰው ስም እንኳ በየትም ቦታ አልተመዘገበም። ታሪኩ የተረፈው በአንድ መጽሐፍ ግርጌ ማስታወሻ ውስጥ ነው — መጽሐፉን የጻፈው ሰው ታሪኩን የሰማው በአዳራሹ ውስጥ ከነበረ ሰው ከሰማ ሰው ነው፤ እንዲህ ያሉ ነገሮችን ከነገሩት ከሁለት መቶ በላይ ሰዎች አንዱ
የመቶ አለቃው
ዘመኑና ቦታው — 1945፣ ፌብሩዋሪ ወር። የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የመጨረሻ ክረምት ነው፤ ቦታው ምሥራቅ ፕሩሺያ — በዚያ ክረምት የሶቪየት ጦር ደርሶበት የነበረው ግንባር
ማን ነው — ዕድሜው ሃያ ስድስት ዓመት የሆነ የመቶ አለቃ። ማዕረጉን ያገኘው በጦር ሜዳ ባሳየው ድፍረት ነው፤ በዚያው ድፍረት የቀይ ኮከብ ኒሻን ተሸልሟል
ትእዛዙ — ወደ ጦር ሠራዊቱ ዋና መምሪያ ቀርበህ ተገኝ የሚል ነው። ተራ ትእዛዝ ይመስላል፤ እንዲህ ያሉ ትእዛዞች በየቀኑ ይመጣሉ
የተዘረጋው እጅ
መያዙ — ዋና መምሪያው ሲደርስ ተያዘ። ለምን እንደተያዘ ጠየቀ፤ የያዙት ሰዎች አልነገሩትም። ደግሞ ጠየቀ፤ ደግሞ አልነገሩትም
ማንም ያላዘዘው ነገር — የብርጌዱ አዛዥ — ማለትም የመቶ አለቃው የበላይ አለቃ — ወደ እርሱ ዞረና «በዩክሬን ግንባር ጓደኛ አለህ መሰለኝ።» አለው። ከዚያ እጁን ዘረጋ፤ ሊወስዱት የመጡት ሰዎች እያዩ ተጨባበጡ
በዚያች ዓረፍተ ነገር ውስጥ ሁለት ነገር አለ — አንደኛው መልስ ነው፦ ምክንያቱ በዩክሬን ግንባር ላይ ያለ ጓደኛ ነው። ሁለተኛው እጁ ነው፦ ሊታሠር የሚወሰድን ሰው በያዙት ፊት መጨበጥ የተለመደ ነገር አልነበረም
ጉዳዩ ደብዳቤዎች ናቸው — ለዐሥራ ዘጠኝ ወር ያህል የመቶ አለቃው ለልጅነት ጓደኛው ደብዳቤ ሲጽፍ ቆይቷል። ጓደኛው Vitkevich ይባላል፤ እርሱም ራሱ ወታደር ነው፣ በዩክሬን ግንባር ላይ። በእነዚያ ደብዳቤዎች ውስጥ ሁለቱ ጦርነቱ እየተመራበት ያለውን መንገድ ተችተዋል፤ ጦርነቱን የሚመራውንም ሰው
ደብዳቤዎቹ ተነብበዋል — ደብዳቤ የሚጽፉ ሁለት ወታደሮች ደግሞ ይህን አያውቁም ማለት አይቻልም — ግን ለዐሥራ ዘጠኝ ወር ጽፈዋል
አንዱ ብቻ ግዴታ አልነበረም — መያዙ ሥራ ነው። ዝምታው ሥርዓት ነው። የተዘረጋችው እጅ ግን በማንም መዝገብ ውስጥ የለችም
ፊርማው
ምርመራው ምንድን ነው — ጉዳዩ አስቀድሞ ተወስኗል። ምርመራው የተጀመረው ጥፋተኛ መሆኑን ለማወቅ አይደለም፤ ጥፋተኛነቱ አስቀድሞ ተመዝግቧል። የቀረው ወረቀት ብቻ ነው። እርሱ የራሱን ጥፋተኝነት የሚያሳይ መረጃ ካልሰጠ፣ የሚያሠሩት ሰዎች ራሳቸው ይሠሩታል
ሥቃዩ — በሰውነቱም በአእምሮውም አለፈ። በመጨረሻ አንድ ወረቀት ፈረመ
ፍርዱ — ስምንት ዓመት። ግን ፍርዱን የሰጠው ችሎት አይደለም። ችሎት አልነበረም። ሰሚ አልነበረም። ጠበቃ አልነበረም። ውሳኔው የተላለፈው በአንድ የአስተዳደር ጉባኤ ነው፤ እርሱ በሌለበት፣ መዝገቡን ብቻ አይቶ። በዚያ ክፍል ውስጥ ከነበሩት ሰዎች መካከል አንድም ሰው ከዚያ በፊት አይቶት አያውቅም። ፍርዱ የደረሰው እንደ ብይን ሳይሆን እንደ ዜና ነው
የክፍሉ ዓረፍተ ነገር — እውነተኛ ፍትሕ በሌለበት ኅብረተሰብ ውስጥ ሕጋዊነት ሁሉም ነገር ነው
ያልተማረው ትምህርት
ያልተፈቀደለት ትምህርት — ገና ተማሪ ሳለ ጥንታዊውን ሥነ ጽሑፍ — የግሪክንና የሮምን ጸሐፍት — ማጥናት ፈልጎ ነበር። አልተፈቀደለትም። በምትኩ ሒሳብ አጠና
የመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት — ከባድ የጉልበት ሥራ ነበሩ። ከባድ የጉልበት ሥራ ማለት በዚያ ሥርዓት ውስጥ የተወሰነ ዕድሜ ማለት ነው፤ ብዙዎች ከዚያ አልወጡም
ዝውውሩ — ከስድስት ወር በኋላ የሳይንስ ምርምር ወደሚሠራበት ካምፕ ተዛወረ። እዚያ የሚሠራው ሥራ የሒሳብ ስሌት ነው። ጠረጴዛ አለ። ጣሪያ አለ። ምግቡ የተሻለ ነው። ማጥናት ያልፈለገው ትምህርት ከሞት አወጣው
ያልተመለሰ ጥያቄ — እርሱ ራሱ በኋላ ጠይቋል፦ ከሞት ያዳነኝ ዕጣ ፈንታ ነው ወይስ እግዚአብሔር? መልሱን አልሰጠም። ጥያቄውን እንደ ጥያቄ ትቶታል
ካዛክስታን
ስምንቱ ዓመታት አለቁ፤ ነፃ ግን አልወጣም — እንደገና በሌለበት ተፈረደበት። አዲሱ ፍርድ እስር ሳይሆን ስደት ነው፤ ቦታው ካዛክስታን
ከካምፑ የወጡ ሰዎች ምን ያደርጋሉ — ዝም ይላሉ። ስለ ውስጡ አይናገሩም፤ ለልጆቻቸውም አይነግሩም። ዝምታው የመትረፊያ ዘዴ ነው
የእርሱ ውሳኔ — ዝም ላለማለት ወሰነ። ምክንያቱ ይህ ነው፦ ካልወጡት ሰዎች የተነሣ ዕዳ እንዳለበት አመነ፤ እነርሱ እንዳይረሱ የማድረግ ሥራ የእርሱ ድርሻ እንደሆነ ወሰነ
መተዳደሪያውና ሌሊቱ — በካዛክስታን በአንድ የአካባቢ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ሒሳብና ኬሚስትሪ ያስተምር ነበር። ሌሊት ሌሊት ግን ይጽፍ ነበር — በስውር
ሁለተኛው ሊገድለው የሚችል ነገር — አንድ ዕጢ ተቆርጦ ወጥቶለት ነበር፤ ግን ምን ዓይነት ዕጢ እንደሆነ ማንም አልመረመረውም። በሚቀጥለው ዓመት ሆስፒታል ገብቶ ሕክምና አገኘ
ሞስኮ ላይ የታተመ መጽሐፍ
የተጻፈው ነገር — በዚያ የገጠር ትምህርት ቤት ሌሊት ላይ የተጻፈው አጭር ልቦለድ ነው። ስለ ካምፕ ነው። ስለ አንድ ቀን ነው
እዚህ ላይ ታሪኩ ይቀየራል — በሕገ ወጥ መንገድ አልታተመም። በውጭ አገር አልታተመም። በፈቃድ ታተመ፤ በሞስኮ ታተመ፤ በአደባባይ ታተመ
ለክፍል ሁለት የተላለፉት ሁለት ጥያቄዎች — የዜጎቹን ደብዳቤ የሚያነብ መንግሥት ስለ ራሱ ካምፖች የሚናገር መጽሐፍ እንዴት አሳተመ? እና ከዐሥር ዓመት በኋላ ያንኑ መጽሐፍ የጻፈውን ሰው ለምን መፈለግ ጀመረ?
ክፍል 2 — የመሥሪያ ቤት ስም፣ ሁለት ዓምድ፣ በቁራጭ የተጻፈ መጽሐፍ (ኢብሳ)
መልሱ ሦስት ነገር ይፈልጋል — ካምፖቹ ምን እንደነበሩ፣ በሞስኮ በ1960ዎቹ መባቻ ላይ ምን እየተካሄደ እንደነበረ፣ እና ትልቁ መጽሐፍ በምን ዓይነት መንገድ እንደተሠራ
ደሴቶቹ
Gulag ማለት ምንድን ነው — ስድብ አይደለም። ግጥማዊ ስያሜም አይደለም። የመሥሪያ ቤት ስም ነው። የካምፖች ዋና መምሪያ ይባላል፤ በ1930 የተቋቋመ፣ በሚስጥር ፖሊስ ሥር የሚገኝ አንድ ክፍል ነው
መሥሪያ ቤት መሆኑ ምን ማለት ነው — ደመወዝ ይከፍላል። ደብዳቤ ይጽፋል። ማኅተም አለው። የመጽሐፉ ርእስ የተወሰደው ከዚያ ማኅተም ላይ ነው
ካምፖቹ የሚሠሩ ቦታዎች ናቸው — እንጨት ይቆረጣል፤ ማዕድን ይወጣል፤ ቦይ ይቆፈራል፤ የባቡር ሐዲድ ይዘረጋል። እያንዳንዱ ካምፕ በየወሩ ማምረት ያለበት የተወሰነ መጠን አለው፤ ያ መጠን ካልተሟላ ጥያቄ ይነሣል። ስለዚህ ካምፖቹ የቅጣት ተቋም ብቻ ሳይሆኑ የኢኮኖሚ ተቋማት ናቸው፤ መንግሥቱም ጉልበቱን ይፈልገዋል
ሁለቱ ዓምዶች
አንደኛው ዓምድ፦ ያለፉት ሰዎች — ከ1930 እስከ 1953 ባለው ጊዜ ውስጥ ወደ 18 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች በካምፖቹ ውስጥ አልፈዋል። ከካምፖቹ ሌላ የጉልበት ማረሚያዎች የሚባሉ ተቋማት ነበሩ፤ በእነርሱ ውስጥ ደግሞ ወደ 4 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች አልፈዋል
ሁለተኛው ዓምድ፦ የሞት ቁጥር — መዝገቦቹ የሚያሳዩት ሞት ወደ 1.5 ሚሊዮን ገደማ ነው
20 ሚሊዮን የሚለው ቁጥር — ብዙ ጊዜ ይነገራል። ያ ቁጥር የገቡት ሰዎች ቁጥር ነው፤ የሞቱት ሰዎች ቁጥር አይደለም። ሁለቱ ዓምዶች እንዲምታቱ ማድረግ ቀላል ነው፤ ሆኖም ማምታታት አይረዳም
መዝገቡ ሁሉንም አልያዘም — በተያዙበት ሌሊት የሞቱ ሰዎች አሉ። በጉዞ ላይ የሞቱ አሉ። ተፈተው ወጥተው ከሳምንት በኋላ የሞቱ አሉ። እነዚያ በየትኛውም ዓምድ ውስጥ የሉም። ስለዚህ ትክክለኛው ቁጥር ስንት ነው የሚለው እስከ ዛሬ ድረስ ያልተቋጨ ክርክር ነው
የመጽሐፉ ክርክር — ይህም የመጽሐፉ ክርክር እንጂ የተረጋገጠ ብያኔ አይደለም፦ ይህ ሁሉ የአንድ ሰው ስሕተት አይደለም፤ Stalin የፈጠረው አዲስ ነገር አይደለም፤ ከመጀመሪያው የነበረ ፖሊሲ ነው። በአንድ ቀን አደጋ ሊሆን ይችላል ተብሎ የተጠረጠረን ሰው አስቀድሞ ማስወገድ የመግዛት አስተምህሮ ነው፤ ያ አስተምህሮ የ Lenin ነው እንጂ የ Stalin አይደለም
ዘፈቀደው ለምን አስፈለገ — መያዙ ሆን ተብሎ በዘፈቀደ ይደረግ ነበር። መያዝ ሥርዓት ቢኖረው ኖሮ ሰዎች ያንን ሥርዓት አጥንተው ከእርሱ የመራቅ ዘዴ ይፈልጉ ነበር። ዘፈቀደ ግን አይጠናም። ማንም ደኅንነቱን ማስላት አይችልም
በረዶው ሲቀልጥ
1953፣ ማርች — Stalin ሞተ
1956፣ ፌብሩዋሪ 25 ቀን — የፓርቲው መሪ Khrushchev በዝግ ስብሰባ ላይ አንድ ረዥም ሪፖርት አነበበ፤ ሪፖርቱ የ Stalin ሥልጣን አጠቃቀም ላይ ያለ ርኅራኄ ያፈጠጠ ውንጀላ ነው
«ሚስጥራዊው ንግግር» — ከሳምንታት በኋላ የንግግሩ ቅጂ በአገሪቱ ውስጥ ወደሚገኙ በሺህ የሚቆጠሩ የአካባቢ ስብሰባዎች ተልኮ በአደባባይ ተነበበ። ከ25 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ሰሙት። በዚያው ዓመት ጁን ወር ላይ አንድ የምዕራብ አገር ጋዜጣ ሙሉውን ጽሑፍ አሳተመው
1989 — ንግግሩ የተነገረባት አገር ግን አላሳተመችውም። በራሷ ማተሚያ ቤት፣ በራሷ ቋንቋ፣ ለራሷ ዜጎች ያሳተመችው በ1989 ነው። ሃያ አምስት ሚሊዮን ሰው የተነገረው፣ ማንም እንዲያነበው ያልተፈቀደ ሚስጥር
አንድ ቀን
መንግሥቱ የፈለገው ምስል — በ1960ዎቹ መባቻ ላይ ከ Stalin ዘመን የራቀች፣ የተለወጠች አገር የሚል ምስል መሥራት ፈልጎ ነበር። ለዚያ ምስል ደግሞ የዚያን ዘመን ሽብር የሚመሠክር ሥራ ያስፈልጋል፦ ካለፈው ጋር መቋረጡን ለማሳየት ያለፈውን የሚያሳይ ነገር መታተም አለበት
1962 — በካዛክስታን ትምህርት ቤት ውስጥ ሌሊት ላይ የተጻፈው አጭር ልቦለድ ወጣ። ርእሱ One Day in the Life of Ivan Denisovich ነው — በአንድ እስረኛ ሕይወት ውስጥ ያለ አንድ ቀን ማለት ነው
የታተመበት ቦታና ፈቃድ — Novy Mir በተባለ የሥነ ጽሑፍ መጽሔት ላይ። የፓርቲውና የጸሐፍት ማኅበሩ ሙሉ ፈቃድ ነበረው። Khrushchev ራሱ አጽድቆታል
ካርዱና መመሪያው — የፓርቲ አባልነት ካርድ ተሰጠው፤ ከካርዱ ጋር ግን ምን መጻፍ እንዳለበት የሚነግር መመሪያ አለ። እምቢ አለ። ጽሑፎቹ ተወረሱ፤ ከጸሐፍት ማኅበሩ ተባረረ
ማጠቃለያው — ጠቃሚነቱ የመጠቀሚያ ጊዜ ነበረው። ያ ጊዜ አለቀ
በአንድ ቦታ ያልነበረ መጽሐፍ
መቼ ተጻፈ — ትልቁ መጽሐፍ የተጻፈው ከ1958 እስከ 1968 ባሉት ዓመታት ውስጥ ነው፤ ጭማሪውም እስከ 1979 ድረስ ቀጥሏል
እንዴት ተጻፈ — በአንድ ጠረጴዛ ላይ አልተጻፈም። በተለያዩ ቤቶች፣ በተለያዩ እጆች፣ በቁራጭ በቁራጭ ተጻፈ። ሙሉው ቅጂ በአንድ ቦታ ተቀምጦ አያውቅም፤ በጸሐፊው አጠገብም ኖሮ አያውቅም። ክፍሉን የያዘው ሰው ሌላው ክፍል ምን እንደሚል አያውቅም። መጽሐፉ የተጠበቀው በመደበቅ ሳይሆን በመበታተን ነው
ከዚያ ቀደም ብሎ — በካምፑ ውስጥ ሳለ ብዕርም ወረቀትም ሳይኖረው ጽፏል፤ የጻፈውን የያዘው በጭንቅላቱ ውስጥ ነው
ስያሜው — ማንም ያልጠየቀውን ስያሜ ራሱ ሰጠው፦ የሥነ ጽሑፍ ምርመራ ሙከራ። ታሪክ አይደለም፤ ልቦለድም አይደለም። ምክንያቱ ተግባራዊ ነው፦ ሊገባበት የሚችል ማኅደር የለም። ሰነድ የለም። እናም አንድን ምስክር በግርጌ ማስታወሻ መጥቀስ ማለት ስሙን አሳልፎ መስጠት ማለት ነው
መጽሐፉ የቆመው በምን ላይ ነው — በደብዳቤዎች፣ በተጻፉ ትዝታዎችና ሰዎች በአፋቸው በነገሩት ላይ። ከሁለት መቶ በላይ ሰዎች። ወደ ዓለም በደረሰው እትም ላይ 227 ይላል፤ በሰፊው የሩሲያኛ ጽሑፍ ላይ ደግሞ 257 ይላል። ልዩነቱ ለምን እንደመጣ የሚያብራራ ነገር የለም፤ ስለዚህ ቁጥሩ ተዘግቷል ማለት አይቻልም
ስማቸው — ከእነዚያ ሰዎች መካከል የአንዱም ስም በመጽሐፉ ውስጥ አልታተመም
ሌላው ስያሜ — ራሱ ለሚጽፈው ነገር የሰጠው ሌላ ስያሜ አለ፦ የፍሳሽ ሥርዓታችን ታሪክ። ይህ የተቺ ቅጽል አይደለም። የመጽሐፉ ሁለተኛ ምዕራፍ ርእስ ነው
ኦገስት 1973
Voronyanskaya — በኦገስት ወር 1973 የደኅንነት መሥሪያ ቤቱ አንዲት ሴት ወሰደ። መጽሐፉን የጻፈችው እርሷ አይደለችም፤ የመጽሐፉን ጽሑፍ በጣይፕ ከገለበጡት ሰዎች አንዷ ናት፣ እናም አንድ ቅጂ የት እንዳለ ታውቃለች
ምርመራውና ደረጃው — ለበርካታ ቀናት መረመሯት። ከዚያ ለቀቋት። ከጥቂት ቀናት በኋላ በምትኖርበት ሕንፃ የደረጃ መውጫ ላይ ታንቃ ተገኘች። ራሷን አጠፋች የሚሉ አሉ። አላጠፋችም የሚሉ አሉ። ሁለቱም ዘገባዎች እስከ ዛሬ ጎን ለጎን አሉ፤ ማንም አልፈታውም
ትእዛዙ — ዜናው Solzhenitsyn ጋር ደረሰ። እርሱም ትእዛዙን ሰጠ፦ ይታተም
ዲሴምበር 1973 — መጽሐፉ የ1973 የመጨረሻ ቀናት ላይ በፓሪስ ወጣ፤ በሩሲያኛ ቋንቋ፣ ከአገር በወጡ ሩሲያውያን በሚተዳደር አንድ የሕትመት ድርጅት በኩል። ስለ ምርመራ የሚናገር መጽሐፍ ወደ ዓለም ያወጣው አንድ ምርመራ ነው
ኢብሳ ያስረከበው ወረቀት — በ1945 በአንድ የምርመራ ክፍል ውስጥ አንድ ሰው አንድ ወረቀት ፈረመ። በዚያው መጽሐፍ ውስጥ ደግሞ ምንም ያልፈረሙ ከሁለት መቶ በላይ ሰዎች አሉ
ክፍል 3 — ሰባት ሥራ፣ በተራ (አበባ)
የክፍሉ አቀማመጥ፦ ይህን መጽሐፍ ስንከፍት የምንጠብቀው ነገር አለ፦ አንድ እስረኛ፣ አንድ ካምፕ፣ በረዶ፣ ረሃብ። መጽሐፉ ውስጥ እርግጥ አለ። ግን ካሜራው የተቀመጠው እዚያ ላይ አይደለም። ይህ መጽሐፍ ስለ አንድ ሰው አይደለም። ስለ አንድ ሰው የተሠራ ሥራ ነው። ስለዚህ አበባ የምትከተለው እስረኛውን ሳይሆን እጅ የሚያደርጉበትን ሰዎች ነው — በተራ በተራ። ሰባት ሥራዎች አሉ፤ እስረኛው በሰባቱም ውስጥ አለ። በአንዱም ውስጥ ግን ዋና ጉዳይ አይደለም
አንድ፦ የሚያንኳኳው
ሰዓቱ የተመረጠ ነው — እኩለ ሌሊት አልፎ ወደ ንጋት የሚያደላ ሰዓት። ምክንያቱ በመጽሐፉ ውስጥ ተዘርዝሯል፦ በዚያ ሰዓት ሰውዬው ተኝቷል፤ ሲነሣም አእምሮው ግማሽ ነው፤ መከራከር አይችልም። ጎረቤቶቹም ተኝተዋል፤ የሚያዩት ጥቂት ነው። ጎዳናው ባዶ ነው
ሥርዓቱ — መጀመሪያ ወረቀት ይነበባል። ከዚያ ብርበራ ይጀመራል። ትራስ ይገለበጣል። መጻሕፍት አንድ በአንድ ይነቀነቃሉ። ፎቶግራፎች ከግድግዳ ይወርዳሉ። ደብዳቤዎች ይሰበሰባሉ። ወለሉ ይነካካል
ምስክሩ — ብርበራው ምስክር ይፈልጋል፤ ስለዚህ ከጎረቤት ቤት ሰው ይቀሰቀሳል። ያ ሰው በእንቅልፍ ልብሱ መጥቶ በበሩ አጠገብ ይቆማል፤ ምንም አይናገርም፤ በመጨረሻም ወረቀት ላይ ይፈርማል። ሰውየው ይወሰዳል፤ በሩ ላይ ማኅተም ይለጠፋል
ስለ ራሳቸው ሥራ ምን ያስቡ ነበር — መልሱ ተመዝግቧል፦ የሚይዙትም፣ የሚመረምሩትም፣ የሚፈርዱትም — ሁሉም የአገራቸውን ግዴታ እየተወጡ እንደሆነ ያምኑ ነበር
መሀል ላይ የጠፋ ዓለም — መጽሐፉ የሚጀምረው በዚህ ሐሳብ ነው። ዓለም ማዕከል አለው፤ ማዕከሉ ግን አንድ አይደለም። በዓለም ላይ በሕይወት ያለ ሰው ያለውን ያህል ማዕከል አለ። መያዝ ማለት ያ ማዕከል መጥፋቱ ነው፦ ጎዳናው አለ፤ ሕንፃው አለ፤ ሌሎቹ ማዕከሎች ሁሉ አሉ፤ ያ አንዱ ግን የለም
ሁለት፦ መርማሪው
ክፍሉ — ትንሽ ነው። ጠረጴዛ አለ። መብራት አለ፤ መብራቱ የተቀመጠበት አቅጣጫ የተመረጠ ነው። አንድ ወንበር ለመርማሪው፣ አንድ ወንበር ለሌላው። ዋናው መሣሪያ ግን መብራቱ አይደለም። ሰዓቱ ነው
እንቅልፍ የሌለው ሌሊት — ምርመራው የሚደረገው ሌሊት ነው፤ ቀን ደግሞ መተኛት አይፈቀድም። ሁለተኛው ቀን ላይ ሰውዬው በእንቅልፍ እጦት ውስጥ ነው። አራተኛው ቀን ላይ ዓረፍተ ነገር መጨረስ ያቅተዋል። መርማሪው ግን ተኝቷል፤ ፈረቃ አለው
የሚፈልገው አንድ ነገር — እውነቱ አይደለም። የሆነውን ማወቅ አይደለም። የሚፈልገው መናዘዝ ነው
ሃምሳ ስምንተኛው አንቀጽ — በወንጀል ሕጉ ውስጥ ያለ አንድ አንቀጽ ነው፤ ውስጡ ግን ዐሥራ አራት ተራ ቁጥር የተሰጣቸው ነጥቦች አሉት። ከ1927 ጀምሮ በሥራ ላይ ነው
ዐሥረኛው ነጥብ — ጸረ ሶቪየት ቅስቀሳና ፕሮፓጋንዳ ይባላል። ቅስቀሳ ማለት በዚህ ነጥብ ሥር አንድ ዓረፍተ ነገር ሊሆን ይችላል። በኩሽና ውስጥ የተባለ አንድ ዓረፍተ ነገር። ዝቅተኛው ቅጣቱ ስድስት ወር ነው፤ በጦርነት ጊዜ ግን እጅግ የከበደ ይሆናል
ዐሥራ ሁለተኛው ነጥብ — የሚቀጣው የተናገረውን ሰው አይደለም። የሰማውን ሰው ነው። አንድ ሰው የሌላውን ዐሥረኛ ነጥብ ሰምቶ ካላሳወቀ፣ ያ ራሱ የተለየ ወንጀል ነው፤ የራሱ ዝቅተኛ ቅጣትም አለው
ውጤቱ — በዚያ ኩሽና ውስጥ ገለልተኛ ወንበር የለም። የተናገረው ወንጀል ሠርቷል፤ ያልተናገረውና የሰማው ሰው ደግሞ አሁን ምርጫ አለው፤ ሁለቱም ምርጫዎች ስም አላቸው
የመርማሪው ሥራ ምንድን ነው — እዚያ የተቀመጠው የሆነውን ለማወቅ አይደለም። እዚያ የተቀመጠው ፊርማ ለማግኘት ነው
ሦስት፦ ዳኞቹ
መዝገቡ የሚሄድበት ቦታ — ተከሳሹ ፈርሟል፤ መዝገቡ ይላካል። የሚላከው ወደ ችሎት አይደለም። የሚቀበለው አንድ የአስተዳደር ጉባኤ ነው
በስብሰባው ውስጥ ማን አለ — ተከሳሹ የለም። ጠበቃ የለም። ምስክር የለም። አቃቤ ሕግም ተከራካሪም የለም። ያለው መዝገቡ ብቻ ነው። ጉባኤው መዝገቡን አይቶ ቁጥር ይሰጣል፦ ስምንት። ዐሥር
ውሳኔው እንዴት ይደርሳል — ወደ እስረኛው ይመለሳል፤ እንደ ብይን ሳይሆን እንደ መረጃ። ተነግሮት ያበቃል
ወረቀቱ ለምን ያስፈልጋል — ጉባኤው ተከሳሹን ማየት አያስፈልገውም፤ መስማት አያስፈልገውም፤ ውሳኔውን ለመስጠት እርሱ በሕይወት መገኘቱ እንኳ አያስፈልገውም። ግን ያስፈልጋል፦ መዝገቡ ወደ ጉባኤው ከመድረሱ በፊት ሰውየው ራሱ ፈርሞ መገኘት አለበት
ስለዚህ ምርመራው አይቆምም — ሳምንት ይወስድ፣ ወር ይወስድ፣ ስድስት ወር ይወስድ — እስኪፈረም ድረስ ይቀጥላል። ሁልጊዜም ይፈረማል። የሚፈረምበት ምክንያት ደግሞ አንድ ነው፦ እስኪፈረም ድረስ አያቆሙም
ሥርዓቱ ስለ ራሱ የሚናገረው ዓረፍተ ነገር — እውነተኛ ፍትሕ በሌለበት ኅብረተሰብ ውስጥ ሕጋዊነት ሁሉም ነገር ነው
አራት፦ አጃቢው
በተራ ባቡር ውስጥ — ልዩ ባቡር አይደለም። አንድ ሳጥን መሰል ፉርጎ ተራ በሆነ የመንገደኞች ባቡር ላይ ይያያዛል። ከፊት ባሉት ፉርጎዎች ውስጥ ሰዎች ቁጭ ብለው ሻይ ይጠጣሉ፤ ከኋላ ባሉት ውስጥ ሻንጣ አለ
መስኮትና ኮሪደር — የእስረኞቹ ክፍሎች መስኮት የላቸውም። በጎን በኩል ጠባብ ኮሪደር አለ፤ ጠባቂዎቹ የሚቆሙበት ያ ነው። በኮሪደሩ በኩል ሲያልፉ ውስጡን ያያሉ፤ ውስጥ ያሉት ግን ውጪውን አያዩም
የጊዜ ሰሌዳው — ባቡሩ የሚሄደው በሕዝብ የጊዜ ሰሌዳ መሠረት ነው። በጣቢያው ላይ ሰዎች ትኬት ይገዛሉ። እናቶች ልጆቻቸውን ይስማሉ። ሻጮች ዳቦ ይሸጣሉ። ባቡሩ በሰዓቱ ይነሣል
መሸጋገሪያ እስር ቤቶች — በመሐል ላይ ያሉ ማረፊያዎች። እዚያ የሚሠራው ሥራ ጉዞን ማስተናገድ ነው፦ ቁጠራ አለ፤ ጥበቃ አለ፤ እንደገና ቁጠራ አለ። ስም ይነበባል። ቡድን ይመሠረታል። ቡድኑ ይፈርሳል። ሌላ ቡድን ይመሠረታል
የኃላፊነት ርዝመት — ማንም ሰው የማንም ሰው ኃላፊነት ከጥቂት ቀናት በላይ አይሆንም። ዛሬ በዚህ ጠባቂ እጅ ውስጥ ነው፤ በሚቀጥለው ሳምንት በሌላ እጅ ውስጥ ነው፤ ሁለቱም ጠባቂዎች የተሟላ ሥራ ሠርተዋል
መለኪያው — የተረከበው ቁጥርና ያስረከበው ቁጥር መመሳሰል አለበት። ያ ከተመሳሰለ ሥራው አልቋል
አምስት፦ ጎረቤቱ
ማኅተሙ ለዘለቄታው አይቆይም — ከጥቂት ጊዜ በኋላ ሰዎች ይመጣሉ፤ ዝርዝር ይሠራል፦ አልጋ አንድ፣ ጠረጴዛ አንድ፣ ወንበር ሁለት፣ ሰዓት አንድ። ዕቃው ይወጣል
ቤተሰቡ — ቤቱ ውስጥ ሚስት ካለች፣ ልጆች ካሉ፣ ወደ አንድ ክፍል ይጠቀለላሉ። አንዳንዴም ከቤቱ ጨርሶ ይወጣሉ
ክፍሉ ማን ያገኘዋል — በዚያ ከተማ ውስጥ ክፍል የሚያስፈልገው ሰው አለ፤ ብዙ ሰው አለ። አንዱ ደግሞ ያንን ክፍል ያገኛል፤ ብዙውን ጊዜም ከዚያው ሕንፃ ውስጥ የሚኖር ሰው ነው
ደረጃው ላይ ያሉት ሰዎች — ብርበራው ላይ በበሩ አጠገብ ቆሞ የፈረመው ሰው አለ። እኩለ ሌሊት ላይ የእግር ኮቴ ሰምቶ ሳይነሣ የቀረው ሰው አለ። ጠዋት ሲወጣ የተለጠፈውን ማኅተም አይቶ ያላየ የመሰለው ሰው አለ
ሒሳባቸው — ትንንሽ ሰዎች ናቸው። ምንም ካላደረጉ ነገሩ ከእነርሱ ላይ አልፎ ጎረቤታቸውን ይወስዳል ብለው ተስፋ ያደርጋሉ
ግን ተስፋው ደኅንነት አይሰጥም — ዐሥራ ሁለተኛው ነጥብ ቀድሞ ደርሶበታል፦ ሰምቶ ያላሳወቀ ሰው ራሱ ወንጀለኛ ነው። ስለዚህ ዝም ማለት ከወንጀሉ ውጪ የሚያስቀምጥ ምርጫ አይደለም። የጎረቤቱ ሒሳብ ግን አልተለወጠም
ስድስት፦ አለቃ የሆነው እስረኛ
የካምፑ የራሱ ሥርዓት — ሁሉም እስረኞች እኩል አይደሉም። አንዳንዶቹ ሥራ ተሰጥቷቸዋል፦ የመዝገብ ጠረጴዛ አለ፤ ዕለታዊውን የሥራ ድልድል የሚያዘጋጅ ሰው አለ፤ መጋዘን የሚጠብቅ ሰው አለ፤ የምግብ ማብሰያ ውስጥ የሚሠራ ሰው አለ
ጣሪያ ማለት ምን ማለት ነው — እነዚያ ሥራዎች ጣሪያ ሥር ናቸው። በክረምት ጣሪያ ሥር መሆን ማለት ሕይወት ማለት ነው
ራሽኑ በምርት ይለካል — ብዙ ያመረተ ብዙ ይበላል፤ ያላመረተ ያንሳል። ያነሰው ደግሞ በሚቀጥለው ቀን የበለጠ ያንሳል፤ የሚያመርተው እየቀነሰ ስለሚሄድ
የሥራ ድልድሉን የሚያዘጋጀው ሰው እስረኛ ነው — እርሱ ራሱ ተይዞ የመጣ፣ ተመርምሮ የፈረመ፣ ጉባኤ ቁጥር የሰጠው ሰው ነው
ሒሳቡ — እርሱ ጠረጴዛው ላይ ሲቀመጥ ማንም ሌላ ሰው በዚያ ጠረጴዛ ላይ አልተቀመጠም። ጠረጴዛው አንድ ነው፤ ውጪ ያለው ፈረቃ ግን መሟላት አለበት። ስለዚህ የውስጥ ሥራ ማለት የሌላ ሰው የውጭ ፈረቃ ማለት ነው። ይህ ሒሳብ በካምፑ ውስጥ ላለ ሰው ሁሉ የታወቀ ነው፤ መጽሐፉም ሳያለሳልስ ይጽፈዋል
የመጽሐፉ ዓረፍተ ነገር — ክፉውን ነገር የሚሠሩት እጅግ ትንንሽ ሰዎች ናቸው፤ በራሳቸው ጥቃቅን ጥቅም ላይ ያተኮሩ
ሰባት፦ መኮንኑ
ይህ ክፍል ከተራው ወጥቷል፤ ሆን ተብሎ ነው — እስካሁን የተከተልነው ቅደም ተከተል የሥራው ቅደም ተከተል ነው። ሰባተኛው ግን በዚያ ሰንሰለት ውስጥ የለም። ሰባተኛው መጽሐፉን የጻፈው ሰው ራሱ ነው
ከመያዙ በፊት ማን ነበር — በምሥራቅ ፕሩሺያ ውስጥ ያለፈ መኮንን ነው። ትከሻው ላይ የመቶ አለቃ ምልክት አለ። ትእዛዝ የሚሰጥ ድምፅ አለው። ሰዎች ሲያዩት ይነሣሉ
ጥያቄው — ነገሮች ትንሽ ለየት ብለው ቢሆኑ ኖሮ — ሌላ ምድብ ቢሰጠው፣ ሌላ ትእዛዝ ቢደርሰው — ከዚያ ጠረጴዛ በየትኛው በኩል ተቀምጦ ይገኝ ነበር? ጥያቄውን ወደ አንባቢው ብቻ አላቀናውም፤ ወደ ራሱም አቅንቶታል፦ እኛስ የተሻልን ነበርን?
መስመሩ — ከዚያ ውስጥ የሚወጣው ዓረፍተ ነገር በዓለም ላይ ከመጽሐፉ ሁሉ በላይ የተጠቀሰው ነው፦ ክፉዎቹ ሰዎች የሆነ ቦታ ላይ ተለይተው ቢኖሩ ኖሮ፣ የቀረው ሥራ እነርሱን ከእኛ ለይቶ ማጥፋት ብቻ በሆነ ነበር። ግን ጥሩውንና ክፉውን የሚለየው መስመር የሚያልፈው በሰዎች መካከል አይደለም። የሚያልፈው በእያንዳንዱ ሰው ልብ ውስጥ ነው
ስለ ስምንቱ ዓመቱ የጻፈው የመጨረሻ ቃል — «እስር ቤት ሆይ፣ በሕይወቴ ውስጥ ስለ ነበርክ የተባረክ ሁን።»
ሦስት ጥያቄዎች
«ማጨብጨብ» — ማጨብጨብ አንድ ነገር ማድረግ ነው ወይስ እምቢ ማለት አለመቻል ብቻ ነው? በዚያ አዳራሽ ውስጥ ማድረግ ነበር። እያንዳንዱ ጥንድ የሚያጨበጭብ እጅ ለጎኑ ላለው ሰው ማስረጃ ነው፤ አንድ ሰው ሲያጨበጭብ ጎረቤቱ እንዲቀጥል የሚያስገድደውን ማስረጃ እያቀረበ ነው። ሁሉም አዳራሹን ይዘውታል፤ ሁሉም ደግሞ በአዳራሹ ተይዘዋል
«መፈረም» — የፈለገውን ማድረግ የሚችል መንግሥት ለምን የሰውየውን ስም በወረቀት ላይ ይፈልጋል? ፊርማ በአንድ ሰው ላይ የተደረገን ነገር ያ ሰው የተካፈለው ነገር ስለሚያደርገው ነው። ከመፈረሙ በፊት ተጠቂ ነው። ከፈረመ በኋላ ግን በመዝገቡ ውስጥ ተባባሪ ነው — ጥፋቱን በራሱ አንደበት አምኗል። መጽሐፉ የሚከራከረው ያ የጎንዮሽ ውጤት አልነበረም የሚል ነው፤ የተፈለገው ያ ነበር
«መመስከር» — ይህ የማን መጽሐፍ ነው? የፊት ገጹ ላይ አንድ ስም አለ፤ ውስጡ ግን ከሁለት መቶ በላይ ሰዎች አሉ። ስማቸው ያልታተመ ሰዎች መጽሐፉን ከጻፉ፣ መጽሐፉ የአንድ ሰው ነው ማለት ይቻላል? — አበባ መልሱን አትጨርሰውም
ክፍል 4 — ውይይት (ዳዊትና ትግሥት)
ፊርማው — በር ወይስ ምርት
የትግሥት መነሻ — ይህ መጽሐፍ ስለ Stalin አይደለም። ይህን ሥርዓት ለማንቀሳቀስ የሚያስፈልገው ሰው በመቶ ሺህ የሚቆጠር ነው፤ እያንዳንዳቸው ደግሞ የአንድ ሰው ጎረቤት ናቸው
የዳዊት ጥያቄ — ተቃራኒውን የሚል አንድ ገጽ አላገኘሁም ብሎ ከመስማማት ጀመረ፤ ከዚያ ጠየቀ፦ ከእነዚያ ተራ ሰዎች መካከል መቆም የነበረበት ማን ነው? ቦታውን ጥቀሽልኝ
ሦስት ስም፣ ሦስት ጊዜ «ስምንት ዓመት» — በሩን ያንኳኳው ሰው ደረጃውን ቀስ ብሎ መውጣት ይችል ነበር፤ መርማሪው መዝገቡን አሳጥሮ መጻፍ ይችል ነበር፤ ጎረቤቱ ብርበራው ላይ ሲጠራ አልመጣም ማለት ይችል ነበር። ለሦስቱም የዳዊት መልስ አንድ ነው። ሃያ ሰከንድ አልፏል፤ ሁለታችንም እጃችን ላይ ምንም የለም
በሰባቱም ሥራዎች ውስጥ የተመላለሰው — ወረቀቱ
ዳዊት፦ ግድግዳ ላይ የተተወ በር — ጉባኤው ሰውየውን አይቶት አያውቅም፤ ችሎት የለም፤ ምስክር የለም፤ ጠበቃ የለም። ያ ማለት መንግሥቱ የፈለገውን ማድረግ ይችላል ማለት ነው። ግን አላደረገም። እስኪፈረም ድረስ ጠበቀ። ስድስት ወር ቢወስድም ጠበቀ
ትግሥት፦ በሩን ሳይሆን ምርቱን — አንድ ሥርዓት የአንድን ሰው ስም ሲወስድ በር አልተወለትም፤ ተባባሪ አድርጎታል። ስለዚህ ፊርማው የአሠራር ቅሪት አይደለም። ማሽኑ የተሠራበት ዓላማ ራሱ ነው
ያልተዘጋው ነጥብ — ሁለታችንም ስለ አንድ ወረቀት እያወራን ነው፤ አንቺ ውጤት ትይዋለሽ፤ እኔ ስንጥቅ
ዐሥራ ሁለተኛው ነጥብ
ዳዊትን የያዘው — ዐሥረኛው ነጥብ የሚናገረውን ሰው ይቀጣል፤ ዐሥራ ሁለተኛው ግን የሰማውን ሰው ይቀጣል
ውጤቱ ሒሳባዊ ነው — በክፍሉ ውስጥ ገለልተኛ ወንበር ተነሣ። ዝም ማለት ከሁለቱ አንዱ ጎን መቆም ሆነ
የሥራ ቦታው ምሳሌ — ስለ አንድ ሠራተኛ ውሳኔ ተላልፏል፤ ውሳኔው ግን ስብሰባው ከመጠራቱ በፊት ተላልፏል። ስብሰባው የሚጠራው ውሳኔውን ለማድረግ ሳይሆን ውሳኔው የተላለፈበትን ወረቀት ለማስፈረም ነው። ወረቀቱ ከጠረጴዛ ወደ ጠረጴዛ ይዞራል፤ ሁሉም ይፈርማሉ፤ ጉዳዩ የሚመለከተውም ሰው ራሱ ይፈርማል
የሁሉም መልስ አንድ ነው — እኔ ያደረግሁት ወረቀቱን ማስተላለፍ ብቻ ነው
ሁለተኛው ሰው ላይ ያለው ሹካ — የመጀመሪያው ፊርማ ወረቀቱ ላይ ሰፍሯል። ሁለተኛው ሰው ካልፈረመ፣ ሁሉም በፈረሙበት ወረቀት ላይ ስሙ ብቻ ጎድሎ ይታያል፤ ያ ደግሞ የተለየ ሰነድ ይሆናል — ስለ ሠራተኛው ሳይሆን ስለ እርሱ የሚናገር ሰነድ
ማጠቃለያው — ወረቀቱ የሚያንቀሳቅሰው ራሱን ነው፤ ሕጉ ያደረገው ደግሞ ያንን ሹካ ማጥበብ ነው
ቁጥሮቹ
ለምን ጥንቃቄ ያስፈልጋል — ይህ መጽሐፍ የሚሸነፍበት ቦታ ካለ የቁጥር ክርክር ነው። በአኃዝ ላይ የተሸነፈ መጽሐፍ በጣም የሚያስፈልጉትን አንባቢዎች ያጣል
ሁለቱ ዓምዶች እንደገና — ወደ 18 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች በካምፖቹ ውስጥ አልፈዋል፤ ወደ 4 ሚሊዮን የሚጠጉ ደግሞ በጉልበት ማረሚያዎቹ ውስጥ። መዝገቦቹ የሚያሳዩት ሞት ግን ወደ 1.5 ሚሊዮን ገደማ ነው
20 ሚሊዮን — ውሸት አይደለም። የተሳሳተ ዓምድ ነው። የገቡት ሰዎች ቁጥር ነው፤ የሞቱት ሰዎች ቁጥር አይደለም። ሁለቱን መቀላቀል ደግሞ የሚጠቅመው ክርክሩን የሚያፈርሱትን ሰዎች ነው
መዝገቡ ያልያዘው — በተያዙበት ሌሊት የሞቱ፣ በጉዞ ላይ የሞቱ፣ ተፈተው ወጥተው ብዙም ሳይቆዩ የሞቱ። እነዚያ በየትኛውም ዓምድ ውስጥ የሉም፤ ትክክለኛው ቁጥር ስንት ነው የሚለውም እስከ ዛሬ አልተቋጨም
የዳዊት መደምደሚያ — የዚህ መጽሐፍ መለኪያ አኃዝ ሆኖ አያውቅም። መለኪያው አንድ ሰው ነው፤ ስም ያለው ሰው፤ ስሙ እንዲታተም ያልተፈቀደለት ሰው
የ Harvard ንግግር
1978 — Solzhenitsyn — ሳባ ያሳየችን የመቶ አለቃ — Harvard ወደተባለው የአሜሪካ ዩኒቨርሲቲ ተጠራ። የክብር ዲግሪ ሊሰጠው ነው፤ በምረቃው ዕለትም ንግግር እንዲያደርግ ተጋብዟል። የተጠበቀው ጥቂት ደግ ቃላት ነበር
ያደረገው ግን ያንን አይደለም — ምዕራባውያን የገነቧቸው የቅኝ ግዛት ግዛቶች ደካሞች ነበሩ፤ ችግር ትተው ከመሄድ በስተቀር የተዉት ነገር የለም፤ ምዕራቡ ደግሞ ከዚያ አልተማረም፤ አሁንም ለዓለም ሁሉ አርአያ ነኝ ብሎ ያምናል። የካፒታሊዝም መስፋፋትም ያንኑ የግዛት ጉዞ የሚቀጥል ነው
ስለ ፍትሕ — በምዕራቡ ዓለም የሚቆጠረው ሕጋዊ የሆነው ነገር ነው፤ ትክክለኛ የሆነው ነገር አይደለም። አሜሪካ የከሳሾችና የተከሳሾች አገር ሆናለች፤ የምታስበውም ስለ ሕጋዊነት ብቻ ነው
ስለ ጋዜጠኝነትና ስለ ገንዘብ — ስም ባልተጠቀሰ ምንጭና በወሬ ላይ ተመሥርቶ የሰውን ስም የሚያጠፋ ጋዜጣ አለ፤ ለማንም አይጠየቅም። ስለዚህ የፕሬስ ነፃነት ራሱ በፍርሃት የመግዛት ዓይነት ሆኗል ብሏል። በመጨረሻም ገንዘብ ኅብረተሰቡን ይመራል፤ እግዚአብሔር ደግሞ ከተራው ሰው የዕለት ኑሮ ውስጥ ተገፍቶ ወጥቷል
ትግሥትን የያዘው ቃል — ሕጋዊነት። ያ ቃል የመጣው ከዚያ ንግግር አይደለም። የመጣው ከምርመራ ክፍል ነው። ጥያቄዋ፦ አንድ ሰው ሊሸነፍበት የሚችልበትን ችሎትና ሊገደልበት የሚችልበትን ችሎት በአንድ ቃል መውቀስ ይችላል?
የቆመበት ቦታ — በ1974 ፌብሩዋሪ ወር ላይ ተይዞ ከአገሩ ተባረረ፤ መጀመሪያ ወደ ጀርመን፣ ከዚያ ወደ ዙሪክ፣ በ1976 ደግሞ በአሜሪካ Vermont ውስጥ Cavendish ወደሚባል ትንሽ ቦታ ሄደ። ንግግሩን ያደረገው ከዚያ ነው
ተጨማሪው ማብራሪያ — ይህ ከመጽሐፉ ማስረጃ የተለየ ነገር ነው፦ እግዚአብሔር የለም የሚል ሥርዓት ፍጹም ትክክልና ፍጹም ስሕተት የሚባል ነገር የለውም ይላል፤ ስለዚህ ወደ ሽብር ይደርሳል። ጨምሮም፣ ኮሚኒዝም ያፈረሰው የአንድ ሺህ ዓመት ባህል ነው፤ ያፈረሰውም ያ ባህል በእግዚአብሔር ላይ ስለቆመ ነው። በዚያ ባህል ውስጥ ንጉሡ የሚጠየቀው በእግዚአብሔር ፊት ብቻ ነበር
የትግሥት ተቃውሞ — ማስረጃው እስከ መጀመሪያው ድምዳሜ ይደርሳል፦ ሽብሩ የአንድ ሰው ስሕተት አልነበረም። ወደ ሁለተኛው ግን አይደርስም። እናም ማንም ሥልጣን ያለ ተቆጣጣሪ መቀመጥ የለበትም ብሎ የተከራከረ ሰው፣ በምድር ላይ ለማንም የማይጠየቅ ዙፋን ሲያመሰግን ደረሰ
የዳዊት መልስ — ምስክር የሆነ ሰው ያየው ነገር ለምን እንደሆነ የማለት መብት አለው። የዚህ መጽሐፍ ሥልጣን ከመጀመሪያውም ስሌት አልነበረም፤ ሥልጣኑ እርሱ ውስጡ ስለነበረ ነው። አንባቢ ማስረጃውን ይዞ ማብራሪያውን መተው ይችላል፤ ግን ማብራሪያው ስለተጣለ ማስረጃው አይወድቅም
ማን ጻፈው
አበባ ያስረከበችው ጥያቄ — የፊት ገጹ ላይ አንድ ስም አለ፤ ውስጡ ግን ከሁለት መቶ በላይ ሰዎች አሉ
227 እና 257 — ወደ ዓለም የደረሰው እትም 227 ይላል፤ ሰፊው የሩሲያኛ ጽሑፍ ደግሞ 257 ይላል። ልዩነቱ ለምን እንደመጣ ማንም አላብራራም፤ ስለዚህ ቁጥሩን እንደ ተዘጋ ነገር ማንሣት አይቻልም
የሚታወቀው አንድ ስም — ከእነዚያ ሰዎች የአንዱም ስም አልታተመም። የሚታወቀው ስም አንድ ብቻ ነው፤ የሚታወቀውም ስለ ሥራዋ ሳይሆን ስለ አሟሟቷ ነው — Voronyanskaya፣ መጽሐፉን በጣይፕ ከገለበጡት አንዷ
ጥያቄው — ከሁለት መቶ በላይ ሰዎች የሠሩት መጽሐፍ የጋራ ሥራ ነው ማለት ይቻላል? ወይስ ሊቀጣ የሚችለው አንድ ሰው ብቻ ስለሆነ የአንድ ሰው መጽሐፍ ነው? — ዳዊት፦ መልስ የለኝም
ያልተነገሩ ነገሮች
ትግሥት ስድስት ንጥል ታቀርባለች፤ ዳዊት ዓመቱን ብቻ ይሰጣል።
Gulag የመሥሪያ ቤት ስም ነው — የካምፖች ዋና መምሪያ ይባላል፤ በሚስጥር ፖሊስ ሥር በ1930 ተቋቋመ። ከዚያ መሥሪያ ቤት የቀረው ነገር ከ Stalin በኋላ በመጣው መሪ በ Khrushchev ዘመን፣ ጃንዋሪ ወር ላይ ፈረሰ። ቃሉ ግን ከመሥሪያ ቤቱ በላይ ኖረ፤ ምክንያቱም አንድ መጽሐፍ ወስዶታል — 1960
በስሙ የተሰየመ የሥነ ጽሑፍ ሽልማት — ያቋቋመው ራሱ ነው። የሚከፈልበት ገንዘብ የዚህ መጽሐፍ የሽያጭ ገቢ ነው። ስለ ካምፖቹ የተጻፈው መጽሐፍ በየዓመቱ አንድ ጸሐፊ ይሸልማል — 1997
«ሚስጥራዊው ንግግር» — ከ25 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ሰምተውታል፤ በሳምንታት ውስጥ በሺህ በሚቆጠሩ የአካባቢ ስብሰባዎች ላይ ተነቧል። በዚያው ዓመት ጁን ወር ላይ በኒው ዮርክ የሚታተም ጋዜጣ ሙሉውን አሳተመው። የተነገረባት አገር ግን እስከ 1989 ድረስ አላሳተመችውም — 1956
የትምህርት ቤት መጽሐፍ — ባለቤቱ አሳጥራ ያዘጋጀችው እትም በሩሲያ ትምህርት ቤቶች ውስጥ የግዴታ ንባብ ሆኗል — 2009
የኖቤል የሥነ ጽሑፍ ሽልማት — ተሰጥቶት ወደ ስቶክሆልም አልሄደም። ተከልክሎ አይደለም። ወጥቶ እንደማይመለስ ስለጠረጠረ ነው። ሽልማቱን የተቀበለው ከአራት ዓመት በኋላ ነው፤ መንግሥቱ ራሱ አውሮፕላን ላይ አውጥቶት ችግሩን ከፈታለት በኋላ — 1974
በአንድ ቦታ ኖሮ የማያውቅ መጽሐፍ — ከ1958 እስከ 1968 በተለያዩ ቤቶች በቁራጭ ተጻፈ፤ ጭማሪውም እስከ 1979 ቀጥሏል፤ አንዱን ክፍል የያዘው ሰው ሌላው ክፍል ምን እንደሚል አያውቅም ነበር። ዳዊት ዓመት አልሰጠም፦ የጀመረበት ዓመት አይሠራም። የጨረሰበት አይሠራም። ፓሪስ ያሳተመችበት አይሠራም። ሞስኮ ያሳተመችበትም አይሠራም። ይህ ንጥል ገና አላለቀም
መዝጊያ
ወደ አዳራሹ — ዐሥራ አንድ ደቂቃ። የወረቀት ፋብሪካው ሥራ አስኪያጅ ተቀመጠ። ከዚያ አንድ ሰከንድ አለ — በዚያ አንድ ሰከንድ ውስጥ አዳራሹ በሙሉ ተቀመጠ
ዳዊት፦ ያ ሰከንድ ማስረጃ ነው — ሁሉም ማቆም እንደሚቻል ያውቁ ነበር። አንድ ሰው ብቻ ነበር የጎደለው
ትግሥት፦ ተቃራኒውን አነብበታለሁ — ያንን ያደረገው ሰው በዚያኑ ሌሊት የሚያዝ ሰው ነበር። ደግሞም አዳራሹ ራሱን ችሎ አልተቀመጠም፤ የተቀመጠው ሌላ ሰው ቀድሞ ስለሄደ ነው። አንድ ሰው ከሄደ በኋላ መከተል መቻል ማለት ማቆም መቻል ማለት አይደለም
ያ ሰከንድ ሁለት ጊዜ ተመዝግቧል — አንድ ሰው በተቀመጠበት፣ እና ሁሉም በተከተለበት
የመጨረሻው ልውውጥ — ዳዊት «የዚያ ሰው ስም ግን በየትም ቦታ የለም።» ትግሥት «የለም። የሚቀረው ደቂቃው ብቻ ነው።»
ቁልፍ ጥቅሶች
«አጨብጫቢዎችን በመተው በፍጹም የመጀመሪያው አትሁን።» — መርማሪው፣ ለወረቀት ፋብሪካው ሥራ አስኪያጅ
«በዩክሬን ግንባር ጓደኛ አለህ መሰለኝ።» — የብርጌዱ አዛዥ፣ እጁን ከመዘርጋቱ በፊት
ጥያቄያችን ማን አዘዘው የሚል አይደለም። ማን አደረገው የሚል ነው። — ሳባ
ያለው አዳራሹ ብቻ ነው። — ሳባ
መያዙ ሥራ ነው። ዝምታው ሥርዓት ነው። የተዘረጋችው እጅ ግን በማንም መዝገብ ውስጥ የለችም። — ሳባ
እውነተኛ ፍትሕ በሌለበት ኅብረተሰብ ውስጥ ሕጋዊነት ሁሉም ነገር ነው። — ሳባ፣ ከዚያም አበባ
ማጥናት ያልፈለገው ትምህርት ከሞት አወጣው። — ሳባ
Gulag የሚለው ቃል ስድብ አይደለም። ግጥማዊ ስያሜም አይደለም። የመሥሪያ ቤት ስም ነው። — ኢብሳ
ሁለቱ ዓምዶች እንዲምታቱ ማድረግ ቀላል ነው፤ ሆኖም ማምታታት አይረዳም። — ኢብሳ
ዘፈቀደ ግን አይጠናም። ማንም ደኅንነቱን ማስላት አይችልም። — ኢብሳ
ሃያ አምስት ሚሊዮን ሰው የተነገረው፣ ማንም እንዲያነበው ያልተፈቀደ ሚስጥር። — ኢብሳ
ጠቃሚነቱ የመጠቀሚያ ጊዜ ነበረው። ያ ጊዜ አለቀ። — ኢብሳ
መጽሐፉ የተጠበቀው በመደበቅ ሳይሆን በመበታተን ነው። — ኢብሳ
ስለ ምርመራ የሚናገር መጽሐፍ ወደ ዓለም ያወጣው አንድ ምርመራ ነው። — ኢብሳ
ይህ መጽሐፍ ስለ አንድ ሰው አይደለም። ስለ አንድ ሰው የተሠራ ሥራ ነው። — አበባ
በዓለም ላይ በሕይወት ያለ ሰው ያለውን ያህል ማዕከል አለ። — አበባ
እዚያ የተቀመጠው የሆነውን ለማወቅ አይደለም። እዚያ የተቀመጠው ፊርማ ለማግኘት ነው። — አበባ፣ መርማሪው
ሁልጊዜም ይፈረማል። የሚፈረምበት ምክንያት ደግሞ አንድ ነው፦ እስኪፈረም ድረስ አያቆሙም። — አበባ
ማንም ሰው የማንም ሰው ኃላፊነት ከጥቂት ቀናት በላይ አይሆንም። — አበባ፣ አጃቢው
ስለዚህ ዝም ማለት ከወንጀሉ ውጪ የሚያስቀምጥ ምርጫ አይደለም። — አበባ፣ ጎረቤቱ
ስለዚህ የውስጥ ሥራ ማለት የሌላ ሰው የውጭ ፈረቃ ማለት ነው። — አበባ
ክፉውን ነገር የሚሠሩት እጅግ ትንንሽ ሰዎች ናቸው፤ በራሳቸው ጥቃቅን ጥቅም ላይ ያተኮሩ። — መጽሐፉ፣ በአበባ ንባብ
ግን ጥሩውንና ክፉውን የሚለየው መስመር የሚያልፈው በሰዎች መካከል አይደለም። የሚያልፈው በእያንዳንዱ ሰው ልብ ውስጥ ነው። — መጽሐፉ
«እስር ቤት ሆይ፣ በሕይወቴ ውስጥ ስለ ነበርክ የተባረክ ሁን።» — Solzhenitsyn፣ ስለ ስምንቱ ዓመቱ
ከመፈረሙ በፊት ተጠቂ ነው። ከፈረመ በኋላ ግን በመዝገቡ ውስጥ ተባባሪ ነው — አበባ
ስለዚህ ፊርማው የአሠራር ቅሪት አይደለም። ማሽኑ የተሠራበት ዓላማ ራሱ ነው። — ትግሥት
በክፍሉ ውስጥ ገለልተኛ ወንበር ተነሣ። ዝም ማለት ከሁለቱ አንዱ ጎን መቆም ሆነ። — ትግሥት
የዚህ መጽሐፍ መለኪያ አኃዝ ሆኖ አያውቅም። መለኪያው አንድ ሰው ነው፤ ስም ያለው ሰው፤ ስሙ እንዲታተም ያልተፈቀደለት ሰው። — ዳዊት
እናም ማንም ሥልጣን ያለ ተቆጣጣሪ መቀመጥ የለበትም ብሎ የተከራከረ ሰው፣ በምድር ላይ ለማንም የማይጠየቅ ዙፋን ሲያመሰግን ደረሰ። — ትግሥት
አንባቢ ማስረጃውን ይዞ ማብራሪያውን መተው ይችላል፤ ግን ማብራሪያው ስለተጣለ ማስረጃው አይወድቅም። — ዳዊት
አንድ ሰው ከሄደ በኋላ መከተል መቻል ማለት ማቆም መቻል ማለት አይደለም። — ትግሥት
የዚያ ሰው ስም ግን በየትም ቦታ የለም። — ዳዊት
ስሞችና ቃላት
ሰዎች
Aleksandr Solzhenitsyn — መጽሐፉን የጻፈው ሰው። በ1945 ፌብሩዋሪ ወር በምሥራቅ ፕሩሺያ ግንባር ላይ በሃያ ስድስት ዓመቱ የተያዘ የመቶ አለቃ፤ የቀይ ኮከብ ኒሻን ተሸላሚ። ስምንት ዓመት ታስሮ በካዛክስታን ስደት ላይ ሒሳብና ኬሚስትሪ እያስተማረ ሌሊት ጻፈ። በ1974 ፌብሩዋሪ ወር ከአገሩ ተባረረ
Vitkevich — የልጅነት ጓደኛው፤ በዩክሬን ግንባር ላይ የነበረ ወታደር። ለዐሥራ ዘጠኝ ወር የተለዋወጡት ደብዳቤ የመያዙ ምክንያት ነው
Stalin — የሶቪየት ኅብረት መሪ፤ በአዳራሹ ውስጥ ምስጋና የቀረበለት ሰው። በ1953 ማርች ወር ሞተ። መጽሐፉ የሚከራከረው ሽብሩ የእርሱ ፈጠራ አልነበረም የሚል ነው
Lenin — ከ Stalin በፊት የነበረው መሪ። አደጋ ሊሆን ይችላል ተብሎ የተጠረጠረን ሰው አስቀድሞ የማስወገድ አስተምህሮ የእርሱ ነው ይላል መጽሐፉ
Khrushchev — የፓርቲው መሪ። በ1956 ፌብሩዋሪ 25 ቀን «ሚስጥራዊው ንግግር» ተብሎ የሚታወቀውን ሪፖርት አነበበ፤ One Day in the Life of Ivan Denisovich እንዲታተምም ራሱ አጽድቋል
Voronyanskaya — የመጽሐፉን ጽሑፍ በጣይፕ ከገለበጡት ሰዎች አንዷ። በኦገስት 1973 ተይዛ ለበርካታ ቀናት ተመረመረች፤ ተለቅቃ ከጥቂት ቀናት በኋላ በሕንፃዋ የደረጃ መውጫ ላይ ታንቃ ተገኘች። ራሷን አጠፋች የሚሉና አላጠፋችም የሚሉ ዘገባዎች እስከ ዛሬ ጎን ለጎን አሉ
Ivan Denisovich — በአጭሩ ልቦለድ ርእስ ውስጥ ያለው የእስረኛው ስም
የወረቀት ፋብሪካው ሥራ አስኪያጅ — በዐሥራ አንድ ደቂቃ ላይ መጀመሪያ የተቀመጠው ሰው። በዚያኑ ሌሊት ተይዞ ዐሥር ዓመት ተፈረደበት — በሌላ ክስ። ስሙ በየትም ቦታ አልተመዘገበም
የብርጌዱ አዛዥ — የመቶ አለቃው የበላይ አለቃ፤ የመያዙን ምክንያት የነገረውና ሊወስዱት የመጡት ሰዎች እያዩ እጁን የጨበጠው
ባለቤቱ — በሩሲያ ትምህርት ቤቶች የግዴታ ንባብ የሆነውን አጭር እትም ያዘጋጀችው
ቦታዎች
ምሥራቅ ፕሩሺያ — በ1945 ክረምት የሶቪየት ጦር ደርሶበት የነበረው ግንባር፤ የመቶ አለቃው የተያዘበት
የዩክሬን ግንባር — Vitkevich የነበረበት፤ በመያዣው ምክንያት ውስጥ የተጠቀሰው ቦታ
ካዛክስታን — ስምንቱ ዓመታት ካለቁ በኋላ በሌለበት የተፈረደበት የስደት ቦታ፤ አጭሩ ልቦለድ ሌሊት ላይ የተጻፈበት
ሞስኮ — አጭሩ ልቦለድ በፈቃድና በአደባባይ የታተመባት ከተማ፤ የአዳራሹ ከተማም በሞስኮ ክፍለ አገር ውስጥ ናት
ፓሪስ — መጽሐፉ በ1973 የመጨረሻ ቀናት በሩሲያኛ የወጣባት ከተማ
ኒው ዮርክ — «ሚስጥራዊው ንግግር» ሙሉ ጽሑፍ በ1956 ጁን ወር የታተመባት
ጀርመን — በ1974 ከአገሩ ሲባረር መጀመሪያ የደረሰባት
ዙሪክ — ከጀርመን ቀጥሎ የኖረባት
Cavendish፣ Vermont — በ1976 የሄደበት የአሜሪካ ትንሽ ቦታ፤ የ Harvard ንግግር የተነሣበት
Harvard — በ1978 የክብር ዲግሪ ተሰጥቶት በምረቃው ዕለት ንግግር ያደረገበት የአሜሪካ ዩኒቨርሲቲ
ስቶክሆልም — የኖቤል ሽልማቱን ለመቀበል ያልሄደባት
ቃላትና ጽንሰ ሐሳቦች
Gulag / የካምፖች ዋና መምሪያ — የመሥሪያ ቤት ስም። በ1930 በሚስጥር ፖሊስ ሥር ተቋቋመ፤ ደመወዝ ይከፍላል፣ ደብዳቤ ይጽፋል፣ ማኅተም አለው። የመጽሐፉ ርእስ የተወሰደው ከዚያ ማኅተም ላይ ነው። የቀረው ነገር በ Khrushchev ዘመን፣ በ1960 ጃንዋሪ ወር ፈረሰ
archipelago — በባሕር ውስጥ የተበታተኑ ደሴቶች ስብስብ
የጉልበት ማረሚያዎች — ከካምፖቹ ሌላ የነበሩ ተቋማት፤ ወደ 4 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች አልፈውባቸዋል
ሁለቱ ዓምዶች — ያለፉት ሰዎች ብዛት (ወደ 18 ሚሊዮን፣ 1930–1953) እና የሞት ቁጥር (በመዝገቦቹ ወደ 1.5 ሚሊዮን)። 20 ሚሊዮን የሚለው የገቡት ሰዎች ዓምድ ነው
ሃምሳ ስምንተኛው አንቀጽ — በወንጀል ሕጉ ውስጥ ያለ አንድ አንቀጽ፤ ውስጡ ዐሥራ አራት ተራ ቁጥር የተሰጣቸው ነጥቦች አሉት፤ ከ1927 ጀምሮ በሥራ ላይ
ዐሥረኛው ነጥብ — ጸረ ሶቪየት ቅስቀሳና ፕሮፓጋንዳ፤ በኩሽና ውስጥ የተባለ አንድ ዓረፍተ ነገር ሊሆን ይችላል። ዝቅተኛው ቅጣቱ ስድስት ወር ነው፤ በጦርነት ጊዜ እጅግ የከበደ
ዐሥራ ሁለተኛው ነጥብ — የሰማውን ሰው የሚቀጣ ነጥብ፤ ሰምቶ ያላሳወቀ ራሱ ወንጀለኛ ነው። ገለልተኛ ወንበር የሚያስነሣው ይህ ነው
የአስተዳደር ጉባኤ — ተከሳሽ፣ ጠበቃ፣ ምስክር፣ አቃቤ ሕግና ተከራካሪ የሌሉበት ስብሰባ፤ መዝገቡን አይቶ ቁጥር ይሰጣል
መሸጋገሪያ እስር ቤቶች — በጉዞ መሐል ያሉ ማረፊያዎች፤ ቁጠራ፣ ጥበቃ፣ ቡድን መመሥረትና መፍረስ
የሥነ ጽሑፍ ምርመራ ሙከራ — ራሱ ለመጽሐፉ የሰጠው ስያሜ። ታሪክ አይደለም፤ ልቦለድም አይደለም። ማኅደር ስለሌለ፣ እናም ምስክርን በግርጌ ማስታወሻ መጥቀስ ስሙን አሳልፎ መስጠት ስለሆነ
የፍሳሽ ሥርዓታችን ታሪክ — የተቺ ቅጽል ሳይሆን የመጽሐፉ ሁለተኛ ምዕራፍ ርእስ
227 እና 257 — በምስክሮች ቁጥር ላይ ያለው ልዩነት፦ ወደ ዓለም የደረሰው እትም 227 ይላል፤ ሰፊው የሩሲያኛ ጽሑፍ 257። ማንም አላብራራውም
«ሚስጥራዊው ንግግር» — በ1956 ፌብሩዋሪ 25 ቀን በዝግ ስብሰባ የተነበበ ሪፖርት፤ በሳምንታት ውስጥ በሺህ በሚቆጠሩ ስብሰባዎች በአደባባይ ተነቧል፣ ከ25 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ሰምተውታል፤ የተነገረባት አገር ግን እስከ 1989 አላሳተመችውም
Novy Mir — One Day in the Life of Ivan Denisovich በ1962 የታተመበት የሥነ ጽሑፍ መጽሔት
One Day in the Life of Ivan Denisovich — በአንድ እስረኛ ሕይወት ውስጥ ያለ አንድ ቀን፤ በካዛክስታን ሌሊት ላይ የተጻፈና በሞስኮ በፈቃድ የታተመ አጭር ልቦለድ
ራሽን በምርት መለካት — ብዙ ያመረተ ብዙ ይበላል፤ ያላመረተ ያንሳል፤ ያነሰው በሚቀጥለው ቀን የበለጠ ያንሳል
በስሙ የተሰየመ የሥነ ጽሑፍ ሽልማት — ራሱ ያቋቋመው፤ የሚከፈልበት ገንዘብ የዚህ መጽሐፍ የሽያጭ ገቢ ነው (1997)
የውይይት ጥያቄዎች
በር ወይስ ምርት? መንግሥቱ ችሎት ሳያደርግ፣ ምስክር ሳይሰማ፣ ተከሳሹን ሳያይ ይፈርዳል፤ ሆኖም ፊርማው እስኪገኝ ድረስ ስድስት ወርም ይጠብቃል። ዳዊት ያንን ጥበቃ በግድግዳ ላይ የተተወ በር ይለዋል፤ ትግሥት የማሽኑ ዓላማ ራሱ ትለዋለች። ከሁለቱ የትኛው ንባብ ነው ሥርዓቱን በትክክል የሚገልጸው — እናም በዚያ ልዩነት ላይ ምን ይወሰናል?
ገለልተኛ ወንበር ሲነሣ። ዐሥራ ሁለተኛው ነጥብ የሚቀጣው የሰማውን ሰው ነው፤ ስለዚህ ዝም ማለት ራሱ ከሁለቱ አንዱ ጎን መቆም ይሆናል። ዛሬ በምንኖርበት ቦታ — በሥራ ቦታ፣ በሰፈር፣ በቤተሰብ ውስጥ — ዝምታ ገለልተኝነት የማይሆንባቸው ቦታዎች የትኞቹ ናቸው?
ሁለተኛው ፊርማ። ወረቀቱ ከጠረጴዛ ወደ ጠረጴዛ ሲዞር የመጀመሪያው ፊርማ ከሰፈረ በኋላ፣ ያለመፈረም ትርጉሙ ይለወጣል፦ ስለ ሠራተኛው ሳይሆን ስለ አለመፈረሙ የሚናገር ሰነድ ይሆናል። ያንን ሹካ ማጥበብ የሚቻለው በሕግ ብቻ ነው ወይስ ሌላ መንገድም አለ?
ማስረጃውና ማብራሪያው። ትግሥት ማስረጃው እስከ መጀመሪያው ድምዳሜ ብቻ ይደርሳል ትላለች፤ ዳዊት ደግሞ ማብራሪያው ስለተጣለ ማስረጃው አይወድቅም ይላል። አንድ ምስክር ያየውን የሚያብራራበት ሐሳብ ሲወድቅ፣ ምስክርነቱ ምን ያህል ይነካል?
ማን ጻፈው? የፊት ገጹ ላይ አንድ ስም አለ፤ ውስጡ ግን ከሁለት መቶ በላይ ስማቸው ያልታተመ ሰዎች አሉ፤ ልዩነቱም 227 እና 257 ተብሎ ሳይፈታ ቀርቷል። ሊቀጣ የሚችለው አንድ ሰው ብቻ መሆኑ መጽሐፉን የአንድ ሰው ያደርገዋል?
ያ አንድ ሰከንድ። ዐሥራ አንድ ደቂቃ ላይ አንድ ሰው ተቀመጠ፤ በአንድ ሰከንድ ውስጥ አዳራሹ ተከተለው። ዳዊት ያንን ሰከንድ ማቆም እንደሚቻል ማስረጃ አድርጎ ያነብበዋል፤ ትግሥት ደግሞ መከተል ማቆም አለመሆኑን ማስረጃ አድርጋ። እናንተ በዚያ አዳራሽ ውስጥ ብትሆኑ የትኛውን ሰከንድ ትይዙ ነበር?
