በስኮትላንድ ምዕራብ ዳርቻ፣ በሁለት ደሴቶች መካከል፣ Corryvreckan የሚባል ጠባብ የባሕር መተላለፊያ አለ። ማዕበሉ ሲገባ ውኃው ወደ ፊት አይፈስም፤ ይሽከረከራል። በ1947፣ በኦገስት ወር፣ አንድ ትንሽ ጀልባ ወደዚያ ገባች — የማዕበሉ ሰዓት በተሳሳተ ሰዓት ተነብቧል። ሞተሩ ተነቅሎ ወደ ባሕሩ ወደቀ፤ መቅዘፊያ ብቻ ቀራቸው። አራት ሰዎች፣ ከአራቱ አንዱ የሦስት ዓመት ልጅ፣ ባዶ ዓለት ላይ ወጥተው እሳት አነደዱ፤ ጭሱን ያዩ ዓሣ አጥማጆች ደረሱላቸው። በእግራቸው የተመለሱበት ቤት በዚያው ደሴት ላይ ያለ የገበሬ ቤት ነው። በውስጡ አንድ ጠረጴዛ አለ፤ በጠረጴዛው ላይ ደግሞ ሁለት ሦስተኛው የተጻፈ የአንድ መጽሐፍ የእጅ ጽሑፍ ተቀምጧል። ያ መጽሐፍ Nineteen Eighty-Four ነው። ጥያቄያችን ግን ስለ ጀልባዋ አይደለም። አንድ ነገር መፈጸሙን እንዴት እናውቃለን? የተጻፈው ማስረጃ ከጠፋና የቀረው የአንድ ሰው ትዝታ ብቻ ከሆነ፣ ያ ሰው በእጁ ምን ይዞ ቀረ?
ክፍል 1 — ሞተር የሌለው ጀልባ (ሳባ)
ሦስቱ ዋና ነጥቦች — አንደኛ፦ ይህን መጽሐፍ የጻፈው ሰው እየሞተ መሆኑን እያወቀ ነው የጻፈው፤ የመጨረሻውን ንጹሕ ቅጅ በራሱ እጅ የተየበው እርማቱን ሌላ ሰው ማንበብ ስላልቻለ ነው። ሁለተኛ፦ በውስጡ ያለው መንግሥት ትንቢት አይደለም፤ እያንዳንዱ ቁራጭ በዘመኑ ዓለም ውስጥ የነበረ ነው፣ ከአንዱም ውስጥ እሱ ራሱ ሠርቶበታል። ሦስተኛ፦ በመጽሐፉ ውስጥ ከሁሉ የታወቀው ትዕይንት ስለ ሒሳብ ነው
አዙሪቱ — Corryvreckan በዓለም ላይ ካሉት ትላልቅ የውኃ አዙሪቶች አንዱ ነው። ተምሳሌት አይደለም፤ ቦታ ነው። በዚያ የሚያልፍ ሰው የማዕበሉን ሰዓት አስቀድሞ ማወቅ ይኖርበታል፤ ሰዓቱም በሠንጠረዥ ተጽፎ ይገኛል
በጀልባዋ ውስጥ የነበረው ሰው — Orwell ይባላል፤ እንግሊዛዊ ደራሲ ነው። በዚያን ጊዜ ስሙ ተሰምቷል — ስለ አንድ የእንስሳት እርሻ የጻፈው አጭር መጽሐፍ ተነብቦለታል፤ Animal Farm ይባላል። ለመኖር ሲል ይሠራ የነበረውን ሥራ ትቶ ወደ ደሴት መሄድ የቻለው በዚያ መጽሐፍ ምክንያት ነው
ደሴቲቱ — ወደ ደሴቲቱ የሄደው በ1946፣ በሜይ ወር ነው። ደሴቲቱ Jura ትባላለች፤ በስኮትላንድ ምዕራብ በኩል ነች። አብሮት የሄደው የሁለት ዓመት ልጅ ብቻ ነው፤ Richard ይባላል፤ የጉዲፈቻ ልጁ ነው — በ1944፣ በሜይ ወር፣ የሦስት ሳምንት ሕፃን ሳለ ወስደውታል
ሚስት ግን አልነበረችም — ባለቤቱ Eileen ትባላለች። የሞተችው ማርች 29 ቀን 1945 ነው፤ ሠላሳ ዘጠኝ ዓመቷ ነበር። በእንግሊዝ ሰሜናዊ ክፍል በሚገኝ የሕክምና ማዕከል ውስጥ መደበኛ ቀዶ ጥገና ሊደረግላት ተኝታ ነበር። ማደንዘዣ ተሰጣት፤ ልቧም ቆመ። ምርመራ ተደረገ፤ የሞቷም ምክንያት ተመዘገበ። Orwell በዚያ ሰዓት አጠገቧ አልነበረም — እንደ ጋዜጣ ዘጋቢ ሆኖ ወደ አውሮፓ አህጉር ሄዶ ነበር
Barnhill — በደሴቲቱ ላይ የተከራየው ቤት። የገበሬ ቤት ነው። መብራት የለውም። የሚሞቅ ውኃም የለውም። ወደዚያ የሄደው ሰው ደግሞ ጤናማ አልነበረም
ሆስፒታሉ — በ1947፣ የገና በዓል ሊደርስ አንድ ሳምንት ሲቀረው፣ በስኮትላንድ ወደሚገኝ Hairmyres ሆስፒታል ገባ። በዚያም የሳንባ ነቀርሳ እንዳለበት ተረጋገጠ
ሃምሳ ቀን — በቀጣዩ ዓመት፣ በፌብሩዋሪ ወር፣ streptomycin ተሰጠው። መድኃኒቱ ከአሜሪካ የሚመጣ ነው፤ በዚያን ጊዜ እጅግ አዲስ ስለነበር ወደ አገር ውስጥ የሚያስገባው ፈቃድ እስከ ጤና ሚኒስትሩ ድረስ ወጣ — ሚኒስትሩ Aneurin Bevan ይባላል። መድኃኒቱ እንዲገኝና ዋጋውም እንዲከፈል ያደረገው David Astor የተባለ ወዳጁ ነው፤ የጋዜጣ ባለቤት ነው። በስኮትላንድ ውስጥ ያንን መድኃኒት የወሰደ የመጀመሪያው ሰው Orwell ነበር
መድኃኒቱ ሲነሣ — ሰውነቱ መቋቋም አቃተው። ፀጉሩ ረገፈ። ጥፍሮቹ ተነቀሉ። ቆዳው አበጠ። ሃምሳ ቀን ከሞላ በኋላ መድኃኒቱ ተቋረጠ — ከባሕር ማዶ ተፈልጎ፣ በሚኒስትር ፈቃድ ገብቶ፣ በወዳጅ ተከፍሎ የመጣው መድኃኒት ተነሣበት። በዚያው ዓመት፣ በጁላይ ወር፣ ወደ ደሴቲቱ ተመለሰ
በቀን አራት ሺህ ቃላት — ወደ Barnhill ሲመለስ ሁለተኛው ረቂቅ ተጠናቅቆ ነበር። ችግሩ ጽሑፉ ራሱ ነው፦ እርማት በእርማት ላይ ተደራርቦበታል፤ ከእሱ በቀር ማንም ሊያነበው አይችልም። ወደ ደሴቲቱ ድረስ መጥቶ የሚተይብለት ሰው በአጭር ጊዜ ስላልተገኘ ራሱ ተየበው። በ1948፣ በኖቬምበር ወርና በዲሴምበር መጀመሪያ ላይ፣ አልጋው ላይ ተኝቶ፣ በቀን አራት ሺህ ቃላት ገደማ። ትኩሳት ነበረበት። ደም ይተፋ ነበር። ክብደቱ ዐሥራ ሦስት ኪሎ ግራም ገደማ ቀንሶ ነበር
ንጹሑ ቅጅ — ወደ ማተሚያ ቤቱ የደረሰው በዲሴምበር የመጀመሪያ ቀናት ላይ ነው
ሰባት ወር — መጽሐፉ የታተመው ጁን 8 ቀን 1949 ነው። ያሳተመው ማተሚያ ቤት Secker and Warburg ይባላል፤ ለንደን ውስጥ ነው። ከአምስት ቀን በኋላ በአሜሪካም ወጣ። በብሪታንያ የመጀመሪያው ኅትመት 25,000 ቅጂ ገደማ ነበር፤ እሱ ሳይሞት በአሜሪካ የታተመው ደግሞ 40,000 ገደማ
ሠርጉ — በዚያው ዓመት፣ ኦክቶበር 13 ቀን፣ በለንደን በሚገኝ ሆስፒታል ውስጥ አልጋው ላይ ተኝቶ ተጋባ። ያገባት ሴት Sonia Brownell ትባላለች። ሚዜው David Astor ነው። ከሠርጉ በኋላ ግብዣው በአንድ ሆቴል ውስጥ ቀጠለ፤ ሙሽራው ግን አልነበረም
መጨረሻው — ጃንዋሪ 21 ቀን 1950 ሞተ። አርባ ስድስት ዓመቱ ነበር። የሞተው በሳንባው ውስጥ ያለ የደም ቧንቧ ተበጥሶ ነው። መጽሐፉ ከወጣ ሰባት ወር አልሞላውም
ወደ ኢብሳ የተላለፈው ጥያቄ — ይህ ሰው በፖሊስ መንግሥት ሥር ኖሮ አያውቅም፤ እንዲህ ያለ መንግሥትንም ከውስጡ ሆኖ አይቶ አያውቅም። ታዲያ አራቱ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች፣ የሚያሰራጭና በዚያው ሰዓት የሚያይ ማያ ገጽ፣ በየዓመቱ ቃላቱ የሚቀነሱበት ቋንቋ — ከየት መጡ?
ክፍል 2 — የተሰበሰበ መንግሥት (ኢብሳ)
መልሱ — አልፈጠረውም። ሰብስቦታል
የ1945ቱ ጽሑፍ — ኦክቶበር 19 ቀን 1945፣ Orwell በአንድ ሳምንታዊ ጋዜጣ ላይ ጽሑፍ አሳተመ፤ ጋዜጣው Tribune ይባላል። ከዚያ ጽሑፍ ዐሥር ሳምንት ቀደም ብሎ ሁለት አቶሚክ ቦምቦች በሁለት ከተሞች ላይ ወድቀው ነበር፤ ጦርነቱም አልቆ ነበር። ብዙ ሰው እንዲህ ያለ መሣሪያ ጦርነትን ያስቀራል ብሎ አሰበ። Orwell የጻፈው ተቃራኒውን ነው
ሐሳቡ — መሣሪያው በጣም ውድ ነው፤ የሚሠራው ትልቅ መንግሥት ብቻ ነው። ስለዚህ ጦርነትን አያስቀርም — ያቀዘቅዘዋል። ዓለም ሁለት ወይም ሦስት ግዙፍ መንግሥታት ሆኖ ይረጋጋል፤ እያንዳንዱ ሌላውን ማሸነፍ ሳይችል፣ እያንዳንዱም ከጎረቤቱ ጋር ዘላቂ በሆነ «ቀዝቃዛ ጦርነት» ውስጥ ሆኖ። በዚያው ጽሑፍ ውስጥ ሌላም ሐረግ አለ፦ ሰላም ያልሆነ ሰላም
ስለ ሐረጉ የተቀመጠው አጥር — «ቀዝቃዛ ጦርነት» በእንግሊዝኛ ውስጥ ከተጻፈባቸው የመጀመሪያ ቦታዎች አንዱ ይህ ነው። ሐረጉን የፈጠረው እሱ ነው ግን አልተባለም — ከእሱ በፊት ተጽፎ ነበር፤ በሰዎች አፍ ውስጥ ያስገቡት ደግሞ ከእሱ በኋላ የመጡ ሌሎች ናቸው
ካርታው ተንቀሳቀሰ — ከሦስት ዓመት በኋላ፣ ጁን 24 ቀን 1948፣ የበርሊን ከተማ ተከበበች። እገዳው የተነሣው መጽሐፉ ከመታተሙ አንድ ወር በፊት ነው
ሦስቱ ጎራዎች — በመጽሐፉ ውስጥ ዓለም በሦስት ተከፍሏል፦ Oceania፣ Eurasia እና Eastasia። ሦስቱም መጽሐፉ የፈጠራቸው ስሞች ናቸው። አገሮች አይደሉም፤ ጎራዎች ናቸው። Oceania ደግሞ አህጉር አይደለችም። ኢብሳ ከዚያ በላይ አልገባም፦ በ1945 የተጻፈ ትንበያ በመጽሐፉ ውስጥ ስም አግኝቷል፤ ያ ብቻ ነው
የመረጃ ሚኒስቴር — Orwell በሕይወቱ በአንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ውስጥ ተቀጥሮ ሠርቷል። ከኦገስት 1941 እስከ ሴፕቴምበር 1943፣ በብሪታንያ ብሔራዊ የሬዲዮ ጣቢያ ውስጥ ወደ ሕንድ የሚተላለፉ የባህል ፕሮግራሞችን ያዘጋጅ ነበር። አገሪቱ በጦርነት ላይ ናት፤ በጦርነት ጊዜ የሚሰራጨው ሁሉ በአንድ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ሥር ነው — መሥሪያ ቤቱ የመረጃ ሚኒስቴር ይባላል። ከሁለት ዓመት በኋላ ሥራውን ለቀቀ፤ ከምክንያቶቹ አንዱ በሕንድ ውስጥ የሚያዳምጠው ሰው የለም ወደሚል ድምዳሜ መድረሱ ነው
ሕንፃው — በለንደን የነበረው የመረጃ ሚኒስቴር የጦርነት ጊዜ ዋና መሥሪያ ቤት ትልቅ ነጭ ሕንፃ ነው፤ ወደ ላይ እየጠበበ የሚሄድ። በመጽሐፉ ውስጥ «የእውነት ሚኒስቴር» የተባለው መሥሪያ ቤት የተሣለው በዚያ ሕንፃ ምስል ላይ ነው
ቁጥሩ — በመጽሐፉ ውስጥ ከሁሉ የከፋው ነገር የሚቀመጥበት ክፍል «ክፍል መቶ አንድ» ይባላል። የሕይወት ታሪኩን የጻፉ ሰዎች እንደሚሉት፣ ያ ቁጥር Orwell በዚያ የሬዲዮ ጣቢያ ውስጥ ስብሰባ ይቀመጥበት የነበረው ክፍል ቁጥር ነው። ይህን የሚሉት እነሱ ናቸው፤ እሱ ራሱ የተናገረው ነገር የለም
ስታሊን የሚለው ንባብ — በመጽሐፉ ውስጥ በየግድግዳው የተለጠፈ የአንድ ሰው ፊት አለ፤ የመንግሥቱ ምልክት ነው። ብዙ አንባቢዎችና የሕይወት ታሪክ ጸሐፊዎች ያ ፊት የተሠራው በሶቪየት መሪ በስታሊን ላይ ነው ይላሉ። መጽሐፉ ግን ስሙን አንድ ቦታ እንኳ አልጠራም — የሚናገረው ስለ አርባ አምስት ዓመት ገደማ ስለሆነው፣ ወፍራም ጥቁር ጢም ስላለው ሰው ፊት ብቻ ነው
Basic English — ከ1942 እስከ 1944 ድረስ፣ በዚያው የሬዲዮ ጣቢያ ውስጥ ሆኖ፣ Orwell አንድ ሐሳብ በአደባባይ ይደግፍ ነበር። ሐሳቡ Basic English ይባላል፤ ያዘጋጀው Ogden የተባለ ሰው ነው። እንግሊዝኛን ወደ 850 ቃላት የሚያሳጥር ዝርዝር ነው፤ ከ850ው ውስጥ ግስ የሆኑት ዐሥራ ስምንት ብቻ ናቸው። Orwell በዚያ የተቀነሰ እንግሊዝኛ ፕሮግራም አሰራጭቷል፤ ፖለቲከኞች የሚናገሩበትን መንገድ የሚያርም መድኃኒት ነው ብሎም መክሯል
ሐሳቡን ሲቀይር — በ1945 ግን ለሁሉም ሰው የሚሆን አንድ የተቀነሰ ቋንቋ የሚለውን ሐሳብ በሙሉ ተወው
የ1946ቱ ጽሑፍ — በቀጣዩ ዓመት፣ በኤፕሪል ወር፣ Horizon በተባለ መጽሔት ላይ ሌላ ጽሑፍ አሳተመ። ሐሳቡ ይህ ነው፦ የፖለቲካ ቋንቋ የተሠራው ውሸትን እውነት አስመስሎ ለማሰማት ነው
ሁለቱ እውነታዎች፣ አጠገብ ለአጠገብ — አንዱ፦ ሁለት ዓመት ሙሉ እንግሊዝኛን ወደ 850 ቃላት የሚያሳጥር ዕቅድ ደግፏል። ሌላው፦ ከዚያ በኋላ አንድ መንግሥት ቋንቋን ሆን ብሎ በየዓመቱ የሚቀንስበትን መጽሐፍ ጽፏል። አንዱ ሌላውን ወለደው ግን አልተባለም — ያንን ግንኙነት የሚያደርጉት በኋላ የመጡ አንባቢዎች ናቸው፤ እሱ ራሱ ያለው ነገር የለም
Newspeak — በመጽሐፉ ውስጥ ያለው የተቀነሰ ቋንቋ ስም፤ ይህም መጽሐፉ የፈጠረው ነው። በዚያ ዓለም ውስጥ ቋንቋ ይቆጣጠራል፤ ንግግርም ያለማቋረጥ ይታረማል። አገሪቱን የሚገዛው ድርጅት «ፓርቲ» ይባላል፤ እንዲባል የሚፈልገው ነገር በጸደቀ ቃል ብቻ መባል ይኖርበታል
ራሽን — መጽሐፉ የተጻፈባት አገር ብሪታንያ ናት፤ ከጦርነቱ አሸናፊ ሆና ወጥታለች። በጦርነቱ ዘመን ሁሉ ዳቦ ራሽን ገብቶበት አያውቅም። ዳቦ ራሽን የገባበት ጦርነቱ ካለቀ ከአንድ ዓመት በኋላ ነው፦ ጁላይ 21 ቀን 1946። እስከ 1948 አጋማሽ ድረስም ቀጠለ
የ1947ቱ ክረምት — ከጃንዋሪ 21 ቀን 1947 ጀምሮ በረዶና ብርድ የአገሪቱን ኢንዱስትሪ ዘጋው። የቤት ውስጥ መብራት በቀን ወደ ዐሥራ ዘጠኝ ሰዓት ተቀነሰ። ለፋብሪካዎች የሚሰጠው ኃይል ጨርሶ ተቋረጠ። መጽሔቶች እንዳይታተሙ ታዘዙ። ጋዜጦች በአራት ገጽ ብቻ ወጡ። የሥራ አጥ ድጎማ የሚቀበለው ሰው እስከ አራት ሚሊዮን ደረሰ
«የብዛት ሚኒስቴር» — በመጽሐፉ ውስጥ ምግብና ልብስ የሚያድለው መሥሪያ ቤት። የሚያድለው ግን እጥረት ነው
ኢብሳ የሚያስቀምጠው አጥር — ራሽን የገባባት አገር የፖሊስ መንግሥት አይደለችም። ብሪታንያ በዚያን ጊዜ ምርጫ ያለባት አገር ናት፤ ጋዜጦቿም መንግሥትን ይተቻሉ። የሚጠቁመው መጽሐፉ የተሠራበትን ጥሬ ዕቃ እንጂ ክስ አይደለም። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ያለው መንግሥት ለምን በእጥረት ላይ ይኖራል? ደራሲው የኖረባት አገር በእጥረት ላይ ትኖር ስለነበር
ልብ ወለድ ያልሆኑት ሁለት ገጾች — መጽሐፉ ልብ ወለድ ነው፤ በውስጡ ግን ልብ ወለድ ያልሆኑ ሁለት ነገሮች አሉ። የመጀመሪያው በመጽሐፉ ውስጥ ያለ ሌላ መጽሐፍ ነው — የተከለከለ ጽሑፍ ነው፤ ዋናው ገጸ ባሕርይም ጮክ ብሎ ያነበዋል። ሁለተኛው ታሪኩ ካለቀ በኋላ የሚመጣ ገጽ ነው — አባሪ ነው፤ የሚናገረውም ስለ Newspeak ሰዋስውና መዝገበ ቃላት ነው። ታሪክ አይደለም፤ ገለጻ ነው። አንድ ልብ ወለድ የራሱን የማመሳከሪያ ገጽ ይዞ መምጣቱ የተለመደ አይደለም
ክፍል 3 — ሁለት ግማሽ (አበባ)
ታሪኩ የሚካሄደው ለንደን ውስጥ ነው። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ግን ለንደን የአገር ዋና ከተማ አይደለችም — Oceania በሚባል ግዙፍ ጎራ ውስጥ ያለች የአንድ ግዛት ከተማ ናት። ከተማዋ ደሃ ናት፤ ቤቶቿ በሰሌዳ ተቸንክረዋል፤ ምግብ በራሽን ይታደላል። በከተማዋ ላይ ግን አራት ግዙፍ ነጭ ሕንፃዎች ተተክለዋል፤ ወደ ላይ እየጠበቡ የሚሄዱ ናቸው።
«የእውነት ሚኒስቴር» — ዜናንና ትምህርትን ይይዛል፤ የሚያሰራጨው ግን ውሸት ነው
«የሰላም ሚኒስቴር» — ጦርነትን ይይዛል
«የብዛት ሚኒስቴር» — ምግብንና ልብስን ይይዛል፤ የሚያድለው ግን እጥረት ነው
«የፍቅር ሚኒስቴር» — ሕግንና ሥርዓትን ይይዛል፤ የሚሠራው ማሰቃየት ነው
የታሪኩ ዋና ገጸ ባሕርይ ከሚኖርበት ሰፈር ሆኖ ሦስቱ ይታዩታል። ይህ ታሪክ ሁለት ግማሽ አለው። በመጀመሪያው ግማሽ ውስጥ ያለው ነገር ሁሉ በሁለተኛው ግማሽ ውስጥ ተለውጦ ይመለሳል — አበባ ክፍሏን የቆረጠችው በዚያ ልክ ነው፤ ዘጠኙ ርዕሶች ሁለት ጊዜ ይመጣሉ።
የመጀመሪያው ግማሽ
ሰዓቱ
ብሩህ ብርድ ያለበት የኤፕሪል ቀን ነው። ሰዓቶቹ ዐሥራ ሦስት ጊዜ መቱ። በተለመደ የሰዓት ቆጣሪ ላይ ዐሥራ ሦስት የሚባል ቁጥር የለም፤ በዚያ አገር ግን ቀኑ እስከ ሃያ አራት ይቆጠራል — ዐሥራ ሦስት ማለት ቀትር አልፎ አንድ ሰዓት ሆነ ማለት ነው
አንድ ሰው አገጩን በደረቱ ላይ ደፍቶ ወደ አንድ የመኖሪያ ሕንፃ ገባ። ስሙ Winston Smith ነው፤ በ«የእውነት ሚኒስቴር» ውስጥ የሚሠራ ተራ ሠራተኛ
በደረጃው ላይ ማስታወቂያ ተለጥፏል፦ አንድ ሰው ፊት ብቻ፤ ግድግዳው ላይ ለመግባት የሚበዛ ትልቅ ፊት፤ ወፍራም ጥቁር ጢም፤ ዓይኖቹ አንተን የሚከታተሉ ናቸው። ከሥሩ የተጻፈው ጽሑፍ አንድ ነገር ይላል፦ እየተመለከተህ ነው። ያ ፊት Big Brother ይባላል
በክፍሉ ግድግዳ ላይ ማያ ገጽ አለ። ሁልጊዜ ያሰራጫል፤ በተመሳሳይ ሰዓት ክፍሉን ያያል፣ ድምፅንም ይሰማል። አይጠፋም — ድምፁን መቀነስ ብቻ ነው የሚቻለው
ማስታወሻ ደብተሩ
በክፍሉ ውስጥ ማያ ገጹ የማያየው አንድ ማዕዘን አለ። Winston ወደዚያ ገባ፤ ከድሃው ሰፈር የገዛውን አሮጌ ደብተርና ብዕር አወጣ
በገጹ አናት ላይ ቀኑን ጻፈ፦ ኤፕሪል 4 ቀን 1984። ከዚያ ቆመ። ዓመቱን እርግጠኛ አይደለም፤ ሠላሳ ዘጠኝ ዓመቱ ይመስለዋል፤ የተወለደበትን ዓመት ግን በአንድ ወይም በሁለት ዓመት ልዩነት እንኳ መወሰን አይችልም
ከዚያ አንድ ዓረፍተ ነገር ጻፈ፤ ደግሞ ጻፈው፤ ገጹ እስኪሞላ ድረስ በትልቅ ግልጽ ፊደል ደጋግሞ ጻፈው፦ በማስታወቂያው ላይ ያለው ፊት ይውደም
በዚያው ደብተር ውስጥ ሌላ ዓረፍተ ነገር ጻፈ፦ ነጻነት ማለት ሁለት ሲደመር ሁለት አራት ነው ማለት መቻል ነው። ያ ከተፈቀደ፣ የቀረው ሁሉ ይከተላል
እየጻፈ ሳለ አንድ ስሜት መጣበት። የነጻነት ስሜት ነው
ሁለቱ ደቂቃዎች
በየቀኑ በሥራ ቦታ የሚደረግ የግዴታ ስብሰባ አለ፦ የሁለት ደቂቃ የጥላቻ ስብሰባ
ማያ ገጹ ላይ የአንድ ሰው ፊት ይወጣል፤ Goldstein ይባላል፤ የፓርቲው ጠላት ነው ተብሎ የተከለከለ ሰው ነው። ሰዎቹ ይጮኻሉ፣ ይሳደባሉ፣ ወደ ማያ ገጹ ነገር ይወረውራሉ
Winston በዚያ ጩኸት መካከል ሁለት ሰዎችን አስተዋለ፦ ጥቁር ፀጉር ያላት ወጣት ሴት — እርሱን የምትከታተለው ይመስለዋል፤ እና ትልቅ ሰውነት ያለው ከፍተኛ የፓርቲ ባለሥልጣን — O’Brien ይባላል
በግድግዳው ላይ ያለው ቀዳዳ
የWinston ሥራ ይህ ነው — አንድ አሮጌ ጋዜጣ ይመጣለታል፤ ትእዛዝም አብሮ ይመጣል፦ በዚያ ጋዜጣ ላይ ያለው የቀድሞ ማስታወቂያ ከዛሬው ሁኔታ ጋር እንዲስማማ አድርገህ ጻፈው። እርሱም ይጽፈዋል፤ አዲሱ ቅጅ ወደ መዝገብ ይገባል
አሮጌው ወረቀት በግድግዳው ላይ ባለ ቀዳዳ ውስጥ ይጣላል፤ በቧንቧ ውስጥ ወርዶ ወደ ግዙፍ እቶን ይደርሳል። ቀዳዳው «የመርሳት ቀዳዳ» ይባላል
አንድ ቀን Winston አንድ ሰው ፈጠረ — ስሙን Comrade Ogilvy አለው። እንዲህ ያለ ሰው በሕይወት ኖሮ አያውቅም። Winston ግን ታሪክ ሰጠው፤ ጀግንነትም ሰጠው፦ የያዛቸው ሰነዶች በጠላት እጅ እንዳይወድቁ ብሎ ከሄሊኮፕተር ወደ ባሕር ዘሎ ሞተ ተባለ። ከዚያ በኋላ Comrade Ogilvy በመዝገብ ውስጥ አለ
በዚያ ዓለም ውስጥ አንድ ሰው በአንድ ጊዜ ሁለት የሚጋጩ ነገሮችን ማመን ይኖርበታል፤ ሁለቱንም በእውነት ማመን። ይህ ልማድ doublethink ይባላል፤ መጽሐፉ የፈጠረው ቃል ነው። ሕዝቡ የሚነገረው ሦስት ዓረፍተ ነገር ነው፦ ጦርነት ሰላም ነው። ነጻነት ባርነት ነው። አለማወቅ ጥንካሬ ነው
የቸኮላቱ ምሳሌ — Big Brother ድርሻውን ወደ ሃያ ግራም ከፍ ስላደረገ ሕዝቡ ምስጋና ለመስጠት ወጥቶ ሠልፍ አደረገ። ከዚያ ሠልፍ አንድ ቀን ቀደም ብሎ የተነገረው ግን ድርሻው ወደ ሃያ ግራም ይቀነሳል የሚል ነበር
የሦስቱ ሰዎች ወረቀት — Jones፣ Aaronson እና Rutherford ሦስት የቀድሞ መሪዎች ናቸው። ሦስቱም አገር ከድተናል ብለው አምነው ነበር፤ ይቅርታ ተደረገላቸው፤ እንደገና ተያዙ፤ ሁሉንም እንደገና አመኑ፣ በላዩ ላይም አዲስ ወንጀል ጨመሩ፤ ከዚያ ተገደሉ። በWinston እጅ የገባው የጋዜጣ ቁራጭ ግን ከሦስቱ ሁለቱ፣ አምነውበታል በተባለው ስብሰባ ቀን፣ ፍጹም በሌላ ቦታ እንደነበሩ ያሳያል። በእጁ ይዞት ቆየ። ከዚያም ወደ ቀዳዳው ጣለው
መዝገበ ቃላቱ
Winston በምሳ ሰዓት ከአንድ የሥራ ባልደረባው ጋር ተቀመጠ፤ ስሙ Syme ነው። Syme የሚሠራው በNewspeak መዝገበ ቃላት አዲስ እትም ላይ ነው
Syme ስለ ሥራው በደስታ ተናገረ። ሥራው ቃላት መፍጠር አይደለም። ቃላት ማጥፋት ነው። በየእትሙ ላይ የቃላቱ ቁጥር ይቀንሳል። ዓላማውም ግልጽ ነው ይላል፦ አንዳንድ ሐሳቦች የሚነገሩበት ቃል እንዳይኖር ማድረግ። በመጨረሻም ያንን ሐሳብ ማሰብ የሚችል ሰው አይኖርም
በዚያው ጠረጴዛ ላይ ሌላ ሰው አለ፤ Parsons ይባላል፤ የWinston ጎረቤት ነው። ደስተኛ ሰው ነው። ልጆቹ የሚጫወቱት ጨዋታ ግን አንድ ነው፦ ከዳተኛ ማደን
የመስተዋቱ ኳስ
Winston አንድ ቀን ወደ ድሃው ሰፈር ሄደ። በዚያ ሰፈር የሚኖረው በፓርቲው ውስጥ የሌለ ተራ ሕዝብ ነው። ፓርቲው የሚገዛው በእነሱ ስም ነው ይባላል፤ ስለ እነሱ ግን አያስብም
ወደ አንድ መጠጥ ቤት ገባ፤ አንድ ሽማግሌ አገኘ። ጥያቄው አንድ ነው፦ ከዚህ በፊት፣ ፓርቲው ሳይመጣ፣ ሕይወት የተሻለ ነበር? ሽማግሌው ሊመልስለት አልቻለም — ጠቅላላ ነገር ማስታወስ አይችልም፤ የሚያስታውሰው አንድ የቢራ ብርጭቆና አንድ የከፋ ምሽት ብቻ ነው
Winston እናት እንደነበረችው ያስታውሳል፤ ትንሽ እኅትም እንደነበረችው ያስታውሳል። ሁለቱ የት እንደደረሱ ግን ማስቀመጥ አይችልም
ከመጠጥ ቤቱ ወጥቶ ወደ አንድ የአሮጌ ዕቃ መሸጫ ሱቅ ገባ፤ የሱቁ ባለቤት አረጋዊ ነው፤ Charrington ይባላል። በዚያ የመስተዋት ኳስ አየ፤ በውስጡ የኮራል ቁራጭ ተቀምጦበታል። ምንም አይሠራም። ከዚያ ዘመን በፊት የተሠራ ነው። Winston የገዛውም ምንም ስለማይሠራ ነው
ወረቀቷ
በሚኒስቴሩ ኮሪደር ውስጥ ጥቁር ፀጉር ያላት ወጣት ሴት ወደቀች። Winston ሊያነሣት እጁን ሰጣት፤ ተነሣች
እጁን ሲመልስ በውስጡ የታጠፈ ወረቀት አለ፤ ወረቀቱ ላይ ሦስት ቃላት ተጽፈዋል
ስሟ Julia ነው
ክፍሉ
Winston ሚስት አለው፤ Katharine ትባላለች። ከተለያዩ ወደ ዐሥራ አንድ ዓመት ሆኗቸዋል፤ ፓርቲው ግን ፍቺ አይፈቅድም
እርሱና Julia የሚገናኙበት ቦታ ፈለጉ። ያገኙትም ከCharrington ሱቅ በላይ ያለ አንድ ትንሽ ክፍል ነው። ልዩ ባሕርዩ አንድ ነው፦ በዚያ ክፍል ውስጥ ማያ ገጽ የለም። በዚያ ተገናኙ፤ ስለ ነጻነት ተነጋገሩ
Charrington አንድ ቀን ለWinston የልጆች ግጥም አስተማረው። የድሮ ግጥም ነው። ግማሹን ብቻ ነው የሚያውቀው። የመጨረሻውን መስመር የሚያስታውስ ሰው የለም
ከዚያ በኋላ O’Brien Winstonን ወደ ቤቱ ጠራው። O’Brien በክፍሉ ውስጥ ወዳለው ማያ ገጽ ሄዶ አጠፋው። Winston ማያ ገጽ ሊጠፋ እንደሚችል አያውቅም ነበር
O’Brien ስለ አንድ ድብቅ ድርጅት ነገረው፤ ፓርቲውን ለመጣል የተነሣ ድርጅት ነው። ከዚያም ጠየቀው፦ ፓርቲውን ለመጣል ማንኛውንም ነገር ለማድረግ ትምላለህ? Winston እምላለሁ አለ
መጽሐፉ
O’Brien ለWinston አንድ የተከለከለ መጽሐፍ ሰጠው። Winston ከCharrington ሱቅ በላይ ባለው ክፍል ውስጥ ለJulia ጮክ ብሎ አነበበላት
መጽሐፉ ሦስት ነገር ይላል፦ ፓርቲው የሚፈልገው ሥልጣንን ብቻ ነው፣ ሌላ ዓላማ የለውም። ጦርነቱ የሚደረገው ለማሸነፍ አይደለም፣ ሕዝቡ የሚያመርተውን ለመጨረስ ነው። እናም መላው ማኅበራዊ ሥርዓት በውሸት ላይ ተመሥርቷል
Winston እያነበበ ሳለ በደብተሩ ላይ የጻፈውን ዓረፍተ ነገር እንደገና አሰበው፦ ተስፋ ካለ ያለው በተራው ሕዝብ ውስጥ ነው — ምክንያቱም በOceania ውስጥ ከመቶ ሰው ሰማንያ አምስቱ ተራ ሕዝብ ናቸው፤ ፓርቲውን ለማፍረስ የሚያስፈልገው ኃይል ከሌላ ቦታ ሊመጣ አይችልም
ይህን የሚያስበው Winston ነው። መጽሐፉ ውስጥ የተጻፈ አይደለም
ሁለተኛው ግማሽ
ሰዓቱ
አንድ ምሽት፣ ከሱቁ በላይ ባለው ክፍል ውስጥ፣ Winston በግድግዳው ላይ ያለውን ሰዓት አየ። ሰዓቱ አንድ ነገር ይላል፤ ከመስኮቱ የሚታየው የፀሐይ ጥላ ግን ሌላ ይላል
ከዚያ ድምፅ ተሰማ፤ ከግድግዳው ላይ ከተሰቀለ ሥዕል ጀርባ። ድምፁ የልጆቹን ግጥም ጨረሰው፦ ወደ አልጋህ ሊያበራልህ ሻማ ይመጣል፤ ራስህን ሊቆርጥ መጥረቢያ ይመጣል
ሥዕሉ ከግድግዳው ወደቀ። ከጀርባው ማያ ገጽ ነበር
በሩ ተከፍቶ Charrington ገባ። መነጽሩን አውልቋል። ሠላሳ አምስት ዓመት አንሶ ይታያል
ማስታወሻ ደብተሩ
Winstonና Julia የተወሰዱበት ቦታ የፍቅር ሚኒስቴር ነው። በዚያ ያለው ክፍል መስኮት የለውም፤ መብራቱ አይጠፋም፤ ሌሊትና ቀን የሚለይ ነገር የለም
በዚያ ውስጥ ወረቀት ተሰጠው፤ እንዲጽፍና እንዲፈርም ተጠየቀ። ጻፈም። ያልሠራውን ወንጀል ሁሉ አመነ። ሊሠራቸው የማይችላቸውንም ጨመረባቸው። ፈረመ
ሁለቱ ደቂቃዎች
በዚያው ሕንፃ ውስጥ Parsons አለ፤ ደስተኛው ጎረቤት። ያስያዘችው የሰባት ዓመት ልጁ ናት፦ በእንቅልፉ ውስጥ የተከለከለውን ዓረፍተ ነገር ሲናገር ሰማችው፣ ሄዳም ተናገረች። Parsons በዚህ አያዝንም። በልጁ ይኮራል
Ampleforth ይባላል፤ ገጣሚ ነው። የተያዘበት ምክንያት አንድ ነው፦ የአንድ ታዋቂ የእንግሊዝ ገጣሚ ግጥሞች እየታረሙ ነበር፤ እርሱም አንድ መስመር ሲያስተካክል «እግዚአብሔር» የሚለውን ቃል በመስመሩ መጨረሻ ላይ ተወው — ሌላ የሚመጥን ቃል አላገኘም ነበር። ዘበኛው ወደ እርሱ መጣና ሁለት ቃል ተናገረ፦ የክፍሉን ቁጥር
Syme በዚያ ክፍል ውስጥ የለም — ስሙም ከዚያ በኋላ በማንም አልተጠራም። አንድ ጠዋት ወደ ሥራ አልመጣም። ስሙ ከአንድ የኮሚቴ ዝርዝር ላይ ወጣ። ያ ብቻ ነው
በግድግዳው ላይ ያለው ቀዳዳ
O’Brien ወደ Winston ክፍል ገባ። ጠያቂው እርሱ ነው
አራት ጣቶቹን አነሣና ጠየቀው፦ ስንት ጣት አለ? Winston አራት አለ። O’Brien በእጁ የያዘውን መሣሪያ አዞረው፤ ሕመም መጣ። እንደገና ጠየቀው፤ Winston አራት አለ፤ እንደገና አዞረው
የሚፈለገው መልስ አምስት ነው። ውሸት ብቻ አይደለም። Winston አምስት ጣት ማየት አለበት
ከዚያ O’Brien ራሱ ጠየቀ፦ አንድ ሰው በሌላ ሰው ላይ ሥልጣኑን የሚያሳየው እንዴት ነው? መልሱንም ራሱ ሰጠ፦ መታዘዝ ብቻ በቂ አይደለም። ሥልጣን ሕመምና ውርደት በሌላው ላይ በማምጣት ውስጥ ነው። ሥልጣን የሰውን አእምሮ ቆራርጦ፣ አንተ በመረጥከው ቅርጽ መልሶ በመገጣጠም ውስጥ ነው
መዝገበ ቃላቱ
O’Brien ስለ ፓርቲው ተናገረ፦ ሥልጣንን የሚፈልገው ለሌላ ነገር መሣሪያ አድርጎ አይደለም። ለሥልጣኑ ራሱ ነው
ከዚያም አንድ የድሮ ቃል አስታወሰው፦ ጨለማ በሌለበት ቦታ እንገናኛለን ተብሎ ነበር። ተገናኙም። ቃሉ ቃል በቃል ተፈጸመ — በዚያ ክፍል ውስጥ መብራቱ ቀንና ሌሊት አይጠፋም
የመስተዋቱ ኳስ
ምንም ስለማይሠራ የተገዛው የመስተዋት ኳስ የተሸጠለት በአሮጌ ዕቃ ነጋዴ አልነበረም። Charrington የሐሳብ ፖሊስ አባል ነው። ከመጀመሪያው ጀምሮ
ወረቀቷ
በዚያ ሕንፃ ውስጥ አንድ ክፍል አለ፤ «ክፍል መቶ አንድ» ይባላል
O’Brien በዚያ ክፍል ውስጥ ያለውን ነገር ገለጸለት፦ በዓለም ላይ ካሉት ሁሉ የከፋው ነገር በዚያ ውስጥ አለ። ለእያንዳንዱ ሰው ግን የሚለያይ ነው። ለWinston አይጦች ናቸው
ቅርጫቱ ወደ ፊቱ ሲቀርብ Winston አንድ ነገር ጮኸ፦ በእኔ ላይ አይሁን። በJulia ላይ አድርጉት
ክፍሉ
ከዚያ በኋላ ተለቀቀ። አዲስ ሥራ ተሰጠው። ደመወዙ ከቀድሞው ይበልጣል። የሚሠራው ሥራ ግን የለም ማለት ይቻላል
ቀኑን በአንድ ካፌ ውስጥ ያሳልፋል፤ ካፌው በአንድ ዛፍ ስም ተሰይሟል። ጂን የሚባል ጠንካራ መጠጥ ይጠጣል። አንድ ዘፈን ደጋግሞ ይጫወታል፦ በተዘረጋው ዛፍ ሥር፣ እኔ አንተን ሸጥሁህ አንተም እኔን ሸጥኸኝ
ያ ዘፈን ከዚህ በፊት በዚያው ካፌ ውስጥ ተጫውቷል — በዚያን ጊዜ በዚያ ተቀምጠው የነበሩት Jones፣ Aaronson እና Rutherford ናቸው
Juliaን አንድ ቀን አገኛት፤ በክረምት ውጭ ላይ። እርሷ ከድታዋለች። እርሱም ከድቷታል። ሁለቱም ተናገሩት። ሁለቱም ከዚያ በኋላ አንዳች ነገር አልፈለጉም
መጽሐፉ
የመጨረሻው ገጽ — ማያ ገጹ ላይ ዜና መጣ፦ በአፍሪካ ግንባር ላይ ትልቅ ድል ተገኝቷል። በካፌው ውስጥ ሰዎች ጮኹ፤ ውጭ ሕዝቡ ወጣ
Winston ከወንበሩ አልተነሣም። እየሮጠ ያለው በአእምሮው ውስጥ ነው። ከሕዝቡ ጋር ሆኖ የሚጮኸው በአእምሮው ውስጥ ነው። ሰውነቱ ግን በወንበሩ ላይ ነው
ዓይኖቹ እንባ አዘሉ። በጠረጴዛው ላይ ባለው አቧራ ውስጥ በጣቱ ጻፈ፦ ሁለት ሲደመር ሁለት አምስት
የታሪኩ የመጨረሻ ዓረፍተ ነገር ይህ ነው፦ Big Brotherን ወደደው
መጽሐፉ ሁለት ሰዎችን ሳይጨርስ ይተዋቸዋል — Katharine፦ Winston ስለ እርሷ የሚለው አንድ ነገር ብቻ ነው፣ እስከሚያውቀው ድረስ አልሞተችም። እናቱም እንዲሁ፦ ጠፍታለች፤ የት እንደደረሰች መጽሐፉ አይናገርም። መልሱን የማይሰጠው መጽሐፉ ስለሆነ አበባም አልሰጠችውም
ከታሪኩ በኋላ ያለው ገጽ
ታሪኩ ካለቀ በኋላ መጽሐፉ አንድ ተጨማሪ ክፍል ይዞ ይመጣል። አባሪ ነው፤ ርዕሱም «የNewspeak መሠረታዊ መርሆች» ይላል። አበባ አራት ነገር ብቻ ትላለች፤ ከዚያ በላይ አትሄድም።
የመጀመሪያ ዓረፍተ ነገሩ Newspeak የOceania ይፋዊ ቋንቋ ነበር ይላል። ያለፈ ጊዜ ነው። መላው ጽሑፍም በዚያው ጊዜ ተጽፏል
ታሪኩ በሚካሄድበት ዓመት ላይ ያንን ቋንቋ ብቻ ተጠቅሞ የሚግባባ ሰው ገና አልነበረም ይላል
ቋንቋው የተለመደውን እንግሊዝኛ ፈጽሞ ይተካል ተብሎ የሚጠበቅበትን ዓመት ይሰጣል፦ 2050
ይህ አባሪ በኋላ በአርታኢ የተጨመረ አይደለም — የመጽሐፉ የመጀመሪያ ምዕራፍ ራሱ አንባቢውን ወደዚያ የሚልክ የግርጌ ማስታወሻ ይዟል
ሦስት ጥያቄዎች
ዐሥራ ሦስት
እያንዳንዱን እውነት የሚያዝ መንግሥት ስለሚገዛበት ዓለም የሚናገር መጽሐፍ ለምን በሰዓት ይጀምራል? የአበባ መልስ፦ በዚያ መጽሐፍ ውስጥ አንባቢው ራሱ ሊያነብበው የሚችለው የመጨረሻው መለኪያ ሰዓቱ ነው። ከዚያ በኋላ ያለው ልኬት ሁሉ — ዓመቱ፣ የቸኮላቱ መጠን፣ የምርቱ ቁጥር፣ የጦርነቱ ውጤት — በፓርቲው በኩል አልፎ ነው የሚደርሰው። ሰዓቱ የመጨረሻው በራሱ የሚነበብ ነገር ነው
አራት
O’Brien Winstonን ውሸት እንዲናገር አልጠየቀውም — ውሸት ቢሆን ኖሮ ቀላል ነበር፤ Winston ውሸት መናገር ይችላል፣ ሥራው ራሱ ውሸት መጻፍ ነው። ታዲያ የተጠየቀው ምንድን ነው? የአበባ መልስ፦ የተጠየቀው የግል ቅጅውን እንዲያቆም ነው። መዝገቡ የሚለውን ብቻ እንዲይዝ። ከውስጡ ማመሳከሪያ ሆኖ የሚቀር ነገር እንዳይኖር። ውሸት የሚናገር ሰው እውነቱን ይዞ ነው የሚዋሸው፤ ያ ደግሞ ጥቂት ንብረት ነው። የሚፈለገው ያ ንብረት ነው
ሰማንያ አምስት በመቶ
Winston ተስፋ ካለ ያለው በተራው ሕዝብ ውስጥ ነው ብሎ ጻፈ፤ ቁጥሩንም አስልቶታል፦ ከመቶ ሰው ሰማንያ አምስቱ። መጽሐፉ ከእርሱ ጋር ይስማማል? የአበባ መልስ፦ መጽሐፉ ፈጽሞ አልፈተነውም። ዓረፍተ ነገሩ ሁለት ጊዜ ተጽፏል፤ አንድ ጊዜ ደግሞ ታስቧል። ከዚያ በኋላ ያንን የሚያረጋግጥ ወይም የሚያፈርስ አንዳች ነገር የለም። ሳይፈተን ቆሞ ቀርቷል። ሳይፈተን መቆም ግን መጽደቅ አይደለም። አበባ ጥያቄዋን ሳትዘጋት አሳልፋታለች
ክፍል 4 — ውይይት (ዳዊትና ትግሥት)
ግሱ
ዳዊት ከየት እንደሆነ ሳይናገር አንድ ዓረፍተ ነገር አነበበ፦ «Newspeak የOceania ይፋዊ ቋንቋ ነበር።» ጥያቄው አንድ ብቻ ነው፦ ግሱ በምን ጊዜ ላይ ነው? ትግሥት፦ ያለፈ ጊዜ። «ነበር» ብሏል
ዳዊት የሚያስቀምጠው፦ ከዚያ ዓረፍተ ነገር ትንሽ ወደ ኋላ ሲኬድ ታሪኩ ሁለት ነገር ብሎ ጨርሷል — ይህ ሥርዓት መጨረሻ የለውም፤ አንድ ሰው በእርሱ ላይ ሊያደርገው የሚችለው ነገር የለም። ወዲያው ግን «ነበር» ይላል
የትግሥት የመጀመሪያ መልስ — መልሱን ሰጥታዋለች፤ የሚፈልገውን ግን አልሰጠችውም። አንድ የግስ ቅርጽ ወስዶ «ይህ ማለት ያ ሥርዓት አብቅቷል» ማለት ውሳኔ ነው — አንድ ሰነድ ምን ያረጋግጣል የሚል ውሳኔ። ሰዓት ሙሉ ሲሠራ የተመለከቱት ሥራ ደግሞ ያ ነው፦ አንድ አሮጌ ጋዜጣ ተመልሶ ተጻፈ፤ ሦስት ሰዎች ከመዝገብ ወጡ፤ ያልነበረ ሰው ተፈጥሮ ገባ። «አንተ አሁን በአየር ላይ ተቀምጠህ ተመሳሳዩን ነገር በችኮላ አደረግኸው።»
ዳዊት ተቀበለው፤ አልተወውም ግን — መጨረሻ ላይ ይመለስበታል
ደብተሩ
የትግሥት ንባብ — Winston ደብተሩንም ብዕሩንም የገዛው ከCharrington ሱቅ ነው። መጨረሻ ላይ የተገለጠው ደግሞ ያ ሰው የሐሳብ ፖሊስ አባል መሆኑ ነው፣ ከመጀመሪያው ጀምሮ። ብዕሩ ከዚያ ወጣ። ደብተሩ ከዚያ ወጣ። ማያ ገጽ የለበትም የተባለው ክፍልም የዚያው ሰው ነው። ስለዚህ ደብተሩ ተግባር አልነበረም። ማጥመጃ ነበር
የዳዊት መልስ — ማጥመጃ ከሆነ ለምን ያን ያህል ገጽ ወሰደ? መጽሐፉ የመጀመሪያውን ምዕራፍ ሙሉ በዚያ ላይ ያጠፋል፦ ብዕር መግዛት፤ የመጀመሪያውን ገጽ መክፈት፤ ማያ ገጹ የማያየውን ማዕዘን መፈለግ፤ እጁ መንቀጥቀጡ። ውጤት የለውም ለሚባል ነገር ብዙ ወረቀት ነው። ደግሞም ወዲያውኑ ሊይዙት ይችሉ ነበር፤ አልያዙትም። ጠበቁ
ትግሥት፦ ማጥመጃ ስለሆነ ጠበቁ። ዳዊት፦ ወይም ደግሞ የሚጠበቅ ነገር ስለነበረ
ትግሥት የምታስቀምጠው ገደብ — ከክፍሉ ግድግዳ ውጭ የቀየረው ነገር የለም። ማንም አላነበበውም። ማንም አልሰማውም። ደብተሩ ራሱ የት እንደደረሰ መጽሐፉ አይናገርም
ዳዊት ጎን ለጎን ያስቀመጠው — ሳባ ያሳየችው ሰው ራሱ በአንድ ክፍል ውስጥ ብቻውን ከወረቀት ጋር ነበር፤ ወደዚያ ክፍል ለመድረስ በጀልባ መሻገር ያስፈልጋል፤ በጠረጴዛው ላይ የነበረው የእጅ ጽሑፍ አንድ ብቻ ነው፣ እርማቱን ከእርሱ በቀር ማንም ሊያነበው አልቻለም። ትግሥት «ምን ማለትህ ነው?» ስትለው መልሱ «ምንም። ሁለቱን ጎን ለጎን አስቀምጫለሁ። ከዚያ በላይ አልሄድም።» የሚል ነው። ትግሥትም አልሄደችም
ከመቶ ሰማንያ አምስቱ
አበባ ሳትዘጋት ያለፈችው ጥያቄ ወደ ውይይቱ ገባ፦ Winston ተስፋ ካለ ያለው በተራው ሕዝብ ውስጥ ነው ብሎ ጻፈ፤ ከመቶ ሰው ሰማንያ አምስቱ በፓርቲው ውስጥ የሌለ ተራ ሕዝብ ነው። መጽሐፉ ወደዚያ ዓረፍተ ነገር ተመልሶ አልፈተነውም
የትግሥት ንባብ — ሳይፈተን መቅረቱ በራሱ ፍርድ ነው። በዚያ መጽሐፍ ውስጥ ተስፋ ያለው አንድ ዓረፍተ ነገር ብቻ ነው፤ መጽሐፉ ያንን ዓረፍተ ነገር ስለ ሁሉም ነገር በተሳሳተ ሰው አፍ ውስጥ አስቀመጠው — ስለ O’Brien ተሳስቷል፣ ወዳጄ ነው ብሎ ያሰበው ሰው ጠያቂው ሆኖ ተገኘ፤ ስለ Charrington ተሳስቷል፤ ስለ ክፍሉ ተሳስቷል፤ ስለ ራሱ መጨረሻ ተሳስቷል። አንድ መጽሐፍ ብቸኛዋን የተስፋ ዓረፍተ ነገሩን በዚያ ሰው አፍ ውስጥ ካስቀመጠ፣ ደረጃ ሰጥቷታል
የዳዊት ንባብ — በዚያ መጽሐፍ ውስጥ የተነሣ ሐሳብ ሁሉ ተፈትኖ ወድቋል፦ ድብቅ ድርጅት አለ ተባለ፣ ማስረጃው አልቀረበም፤ መጠጊያ ክፍል አለ ተባለ፣ ወጥመድ ሆነ፤ ሁለት ሲደመር ሁለት አራት ነው ተባለ፣ በአቧራ ላይ አምስት ተብሎ ተጻፈ። ያች አንዲት ዓረፍተ ነገር ብቻ ናት ማንም ያልነካት። ሳይፈተን መቆም መጽደቅ አይደለም። መፍረስም ግን አይደለም
የመሳቢያው ወረቀት — ትግሥት አንድ የሥራ ቦታ አመጣች፦ ባለፈው ዓመት የወጣ አንድ መመሪያ ዛሬ ሲነገር «ከጅምሩ የነበረው ደንብ ይህ ነው» ተብሎ ይነገራል። በዚያ ክፍል ውስጥ ካሉት ሰዎች አንዱ የቀድሞውን ማስታወቂያ በመሳቢያው ውስጥ ይዞታል፤ ማውጣት ይችላል። ካወጣው ግን በክፍሉ ውስጥ ያለው ሰው ሁሉ እርማቱን እያወቀ ዝም እንዳለ ይሆናል፤ ስለዚህ ወረቀቱ በመሳቢያው ውስጥ ይቀራል
የተለዋወጡት ሦስት መስመር — ዳዊት፦ ወረቀቱን ግን አልቀደደውም፤ አለ። ትግሥት፦ በመሳቢያ ውስጥ ያለ ወረቀት ማንንም አላዳነም። ዳዊት፦ አላዳነም። አለ ግን
O’Brien የሚፈልገው
የዳዊት ንባብ — O’Brien አራት ጣት አነሣ፤ የሚፈለገው መልስ ግን አምስት ነው። Winston ውሸት እንዲናገር አልተጠየቀም — ውሸት መጻፍ ሥራው ነው። የተጠየቀው አምስት ጣት ማየት ነው። ይህ ማለት ይህ መንግሥት መታዘዝ መፈለጉን አቁሞ ማመን መፈለግ ጀምሯል ማለት ነው። ማመን ግን በጣም ውድ ነው፦ መገረፍ ቶሎ ያልቃል፣ ማሳመን ግን ጊዜ ይወስዳል። መጽሐፉ ደግሞ ለምን ያ ወጪ እንደሚያዋጣ አይነግረንም
የትግሥት መልስ — ውድ የሚሆነው ካላመንክበት ነው። O’Brien ራሱ መልሱን ሰጥቶታል፦ መታዘዝ ብቻ በቂ አይደለም። ታዞ በውስጡ የማይስማማ ሰው አንድ ነገር አስቀርቷል፦ የግል ቅጅ ይዞ ቀርቷል። ያ ደግሞ ንብረት ነው። መላው መሣሪያ የተሠራው ያንን ንብረት ለመውሰድ ነው። ስለዚህ ወጪ አይደለም። ሥራው ራሱ ነው
ውጤቱ — ዳዊት፦ በካፌ ተቀምጦ ጂን የሚጠጣ፣ ደመወዝ የሚከፈለው፣ የሚሠራው ሥራ የሌለው ሰው። ለዚህ ሁሉ ማሽን ያ ውጤት ትንሽ ነው። ትግሥት፦ ውጤቱ እርሱ አይደለም። ውጤቱ በውስጡ ያለው ነው። ውጭ ላይ የሚታይ ምልክት የለውም። ማንም ሊያረጋግጠው አይችልም — ስለዚያ ነው ያንን መሣሪያ የሠራው ሰው በራሱ ካልመሰከረ በቀር የሚያውቀው ሌላ ሰው የማይኖረው
ሁለቱ ፍጻሜዎች
ዳዊት ወደ ጀመረበት ተመለሰ — ይህ መጽሐፍ ሁለት ነገር ይናገራል፤ ሁለቱ ደግሞ አይገጣጠሙም
የመጀመሪያው ታሪኩ ነው — ሊደረግ የሚችል ነገር የለም፤ ሕሊና ያለው ሰው ተሰብሯል፤ የታሪኩ የመጨረሻ ዓረፍተ ነገር ደግሞ ያንን የሰበረውን ወደደው ይላል
ሁለተኛው ከታሪኩ በኋላ ያለው ገጽ ነው — ያ ቋንቋ የOceania ይፋዊ ቋንቋ «ነበር» ይላል፤ ታሪኩ በሚካሄድበት ዓመት ላይ የተለመደውን እንግሊዝኛ ገና አልተካውም ይላል፤ ይተካዋል ተብሎ የሚጠበቅበትንም ዓመት ይሰጣል፦ 2050። ያ ገጽ የተጻፈው ካለቀ ነገር ወዲያ ተቀምጦ ነው
የዳዊት ማስረጃ — አንድ መጽሐፍ በስህተት ጊዜ አይቀይርም። ደግሞም ያንን ገጽ የተየበው ራሱ ነው፤ አልጋ ላይ ተኝቶ፣ በዲሴምበር ወር። ስለዚህ መጽሐፍ ከጻፉ ሰዎች መካከል አንዳንዶቹ ያንን ገጽ የመንግሥቱ የሞት ማስታወቂያ አድርገው አንብበውታል
የትግሥት መልስ — አባሪ አባሪ ነው፤ የመጽሐፉ መሣሪያ ነው እንጂ የመጽሐፉ ታሪክ አይደለም። ስለ ሰዋስውና ስለ መዝገበ ቃላት የሚጻፍ ማብራሪያ ሁሉ በዚያ ጊዜ ነው የሚጻፈው፤ የሚገልጸው ነገር ተጠናቅቆ የተቀመጠ ስለሚመስል። ስለዚህ የግስ ቅርጹ ብቻውን ምንም አያረጋግጥም
የትግሥት ተጨማሪ — የግስ ጊዜ ማስረጃ ከሆነ፣ በዚያ መጽሐፍ ውስጥ ያለው ፓርቲ የፈለገውን ነገር ሁሉ ከቃል ቅርጽ ማውጣት ይችል ነበር — ዛሬ የተጻፈውን ትናንት አድርጎ ማንበብ፤ ትናንት የተባለውን ዛሬም ተብሏል ማለት። «አንተ የምትሠራው ሥራ የእነርሱ ሥራ ነው።»
ትግሥት ራሷ የሰጠችው መልስ — ዳዊት «አንድ ነገር ትተሽልኛል።» ሲላት ራሷ ሰጠችው፦ ይህ አባሪ ሌላ ሰው ያመጣው መሣሪያ አይደለም። በመጽሐፉ ውስጥ ነው። ደግሞም አበባ እንደነገረቻቸው የመጽሐፉ የመጀመሪያ ምዕራፍ ራሱ አንባቢውን ወደዚያ የሚልክ የግርጌ ማስታወሻ ይዟል። ማለት ደራሲው ከመጀመሪያው ጀምሮ ያንን ገጽ የታሪኩ አካል አድርጎታል፤ ያ ደግሞ ጉዳዩን ሕያው ያደርገዋል
የቆመበት ቦታ — ዳዊት፦ እኔም ደረጃ አልሰጥም፤ ሁለቱ ንባቦች ጎን ለጎን ይቀመጣሉ። ትግሥት፦ «እኔ የምመርጠውን አውቃለሁ። አንተም የምትመርጠውን ታውቃለህ። መጽሐፉ ግን አልመረጠም።»
ከመጽሐፉ የወጡ ቃላት
ከዚህ መጽሐፍ ውስጥ ቃላት ወጥተው ወደ እንግሊዝኛ መዝገበ ቃላት ገብተዋል — መጽሐፉ የፈጠራቸው ናቸው፤ ዛሬ ግን የመጽሐፉ አይደሉም
Newspeak — የቋንቋው ስም። doublethink — ሁለት የሚጋጩ ነገሮችን በአንድ ጊዜ ማመንን የሚገልጽ። unperson — በመዝገብ ውስጥ የማይገኝ ሰውን የሚገልጽ። Orwellian — የደራሲው ስም ራሱ ቅጽል ሆኗል
የትግሥት አንድ ጊዜ ብቻ የተናገረችው — ሁሉም ሰው የሚጠቀምበት ቃል ብዙውን ጊዜ ትርጉሙን አጥቷል። ስሙ ቅጽል የሆነለት ሰው ደግሞ ቃላት ትርጉማቸውን ስለሚያጡበት መንገድ የጻፈ ሰው ነው። ዳዊት፦ ይህ ቀልድ በእርሱ ላይ ብቻ ነው የሚሠራው
ያልተነገሩ ነገሮች
አምስት ነገር ተቆጥሯል።
«አማራጭ እውነታዎች» — ጃንዋሪ 22 ቀን 2017፣ በአሜሪካ አንድ የመንግሥት አማካሪ በቴሌቪዥን ቀርቦ ስለ አንድ የተከራከሩበት የሕዝብ ብዛት ቁጥር ተጠየቀ፤ መልሱ አስተዳደሩ «አማራጭ እውነታዎች» ሰጥቷችኋል የሚል ነበር። በአራት ቀን ውስጥ ይህ መጽሐፍ Amazon በተባለው የአሜሪካ የኢንተርኔት መጽሐፍ መሸጫ ላይ አንደኛ ደረጃ ላይ ወጣ — ከወጣ ስድሳ ስምንት ዓመት በኋላ። አሳታሚውም ሌላ 75,000 ቅጂ እንዲታተም አዘዘ
የካሜራው ቤት — ሴፕቴምበር 16 ቀን 1999፣ አንድ የኔዘርላንድ የቴሌቪዥን ድርጅት ዐሥራ ሁለት ሰዎችን በካሜራ በተሞላ ቤት ውስጥ አስገባ፤ ተመልካቹ አንድ በአንድ እያወጣቸው እንዲወስን ተደረገ። የፕሮግራሙ ስም የተወሰደው በዚህ መጽሐፍ ውስጥ በየግድግዳው ከተለጠፈው ፊት ነው፤ Big Brother ከሚባለው። ከዚያ በኋላ ዓለምን ዞረ
አርባ ዓመት — ይህ መጽሐፍ በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ለአርባ ዓመት ሊታተም አልቻለም። በአገሪቱ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ የወጣው በ1988 ነው። የወጣውም በሞስኮ አይደለም — በሶቪየት ኅብረት ውስጥ በምትገኘው በሞልዳቪያ ሪፐብሊክ በሚታተም አንድ የሥነ ጽሑፍ መጽሔት ላይ ነው። መጽሔቱ Kodry ይባላል
የ1954ቱ ስርጭት — ዲሴምበር 12 ቀን 1954፣ በብሪታንያ ለመጀመሪያ ጊዜ ለቴሌቪዥን ተሠራ፤ በቀጥታ ስርጭት። ከአራት ቀን በኋላ እንደገና በቀጥታ ተሠራ። ሁለተኛውን ያየው ሰው ሰባት ሚሊዮን ገደማ ነው — ከንግሥቲቱ የዘውድ በዓል ወዲህ አገሪቱ ያየችው ትልቁ የቴሌቪዥን ተመልካች። ከዚያም አምስት የፓርላማ አባላት ጣቢያው ወደ «ወሲባዊና ጨካኝ» ይዘት እያዘነበለ ነው የሚል የተቃውሞ ሐሳብ አስመዘገቡ። ሌሎች አምስት የፓርላማ አባላት ደግሞ ተቃራኒውን አስመዘገቡ — ጣቢያው አዋቂዎች የሚያደንቁትን ተውኔት በማሳየቱ ድፍረት አሳይቷል የሚል
የመጽሐፉ ስም — ደራሲው ሲጽፈው የያዘው ስም ሌላ ነው፦ The Last Man in Europe። ዛሬ የምናውቀውን ስም የመረጠው አሳታሚው ነው። ሁሉም ሰው የሚደግመው ማብራሪያ ደግሞ አለ፦ የጨረሰበትን ዓመት ወስዶ የመጨረሻዎቹን ሁለት ቁጥሮች ገለበጠ ይባላል። ያ ማብራሪያ የተመዘገበበት ቦታ የለም። የተረፈው የእጅ ጽሑፍ የሚያሳየው ሌላ ነው፦ መጀመሪያ 1980 ብሎ ጽፎ ነበር፤ ከዚያ 1982 አለው። ዛሬ መጽሐፉ የተሰየመበት ዓመት የመጣው በኋላ ነው። ትግሥት፦ ስሙ ራሱ የተሻሻለ መዝገብ ነው
መዝጊያ
ትግሥት ወደ ግሱ መለሰችው — ግስ ግስ ነው፤ «ነበር» የሚል ቃል መንግሥት አይጥልም። አንድ ጽሑፍ ስለተጻፈበት መንገድ ብቻ ነው የሚናገረው
የዳዊት መልስ — ያ ሰው በእጁ የሠራው የመጨረሻ ሥራ ያንን ገጽ መተየብ ነው። አልጋ ላይ ተኝቶ፣ ትኩሳት ይዞት፣ በራሱ የጽሕፈት መኪና
የትግሥት ገደብ — «ያንን አልክድም። ከዚያ ገጽ የማወጣው ግን ሰዋስው ብቻ ነው።»
የዳዊት ገደብ — «እኔ ደግሞ ጊዜውን አልተውም።»። ትግሥት፦ «አውቃለሁ።»
ቁልፍ ጥቅሶች
«ያለፈውን የሚቆጣጠር የወደፊቱን ይቆጣጠራል፤ አሁንን የሚቆጣጠር ያለፈውን ይቆጣጠራል።» — የክፍል አንድ መክፈቻ
«ቀዝቃዛ ጦርነት» — ከኦክቶበር 1945ቱ የTribune ጽሑፍ፤ ሐረጉ በእንግሊዝኛ ውስጥ ከተጻፈባቸው የመጀመሪያ ቦታዎች አንዱ
«የእውነት ሚኒስቴር» — ዜናንና ትምህርትን የሚይዘው መሥሪያ ቤት፤ የሚያሰራጨው ግን ውሸት ነው
«የመርሳት ቀዳዳ» — አሮጌው ወረቀት ወደ እቶኑ የሚወርድበት የግድግዳ ቀዳዳ
«እግዚአብሔር» — Ampleforth በመስመሩ መጨረሻ ላይ የተወው ቃል፤ ሌላ የሚመጥን ቃል አላገኘም ነበር
«ክፍል መቶ አንድ» — ከሁሉ የከፋው ነገር የሚቀመጥበት ክፍል፤ ለእያንዳንዱ ሰው ግን የሚለያይ ነው
«Newspeak የOceania ይፋዊ ቋንቋ ነበር።» — ከታሪኩ በኋላ ያለው ገጽ የመጀመሪያ ዓረፍተ ነገር፤ ዳዊት ውይይቱን የከፈተበት
«ነበር» — ትግሥት፦ ግስ ግስ ነው። ዳዊት፦ ጊዜውን አልተውም
«ከጅምሩ የነበረው ደንብ ይህ ነው» — የትግሥት የሥራ ቦታ ምሳሌ፤ ወረቀቱ በመሳቢያ ውስጥ ይቀራል
«አማራጭ እውነታዎች» — ጃንዋሪ 2017፤ በአራት ቀን ውስጥ መጽሐፉ አንደኛ ደረጃ ላይ ወጣ
«ወሲባዊና ጨካኝ» — የ1954ቱ የፓርላማ ተቃውሞ ሐሳብ
ስሞችና ቃላት
ሰዎች
Orwell — እንግሊዛዊ ደራሲ። ጃንዋሪ 21 ቀን 1950 በአርባ ስድስት ዓመቱ ሞተ፤ የሞተው በሳንባው ውስጥ ያለ የደም ቧንቧ ተበጥሶ ነው። በሕይወቱ በፖሊስ መንግሥት ሥር ኖሮ አያውቅም። Animal Farm የተባለው አጭር መጽሐፉ ወደ ደሴት እንዲሄድ አስችሎታል፤ Nineteen Eighty-Four ደግሞ የመጨረሻውን ንጹሕ ቅጅ በራሱ እጅ የተየበው መጽሐፍ ነው
Eileen — ባለቤቱ። ማርች 29 ቀን 1945፣ በሠላሳ ዘጠኝ ዓመቷ፣ በእንግሊዝ ሰሜናዊ ክፍል በሚገኝ የሕክምና ማዕከል ውስጥ መደበኛ ቀዶ ጥገና ሊደረግላት ማደንዘዣ ተሰጥቷት ልቧ ቆመ። Orwell በዚያ ሰዓት አጠገቧ አልነበረም
Richard — የጉዲፈቻ ልጁ። በሜይ 1944 የሦስት ሳምንት ሕፃን ሳለ ወስደውታል፤ በሜይ 1946 ወደ Jura አብሮት የሄደው የሁለት ዓመት ልጅ እርሱ ብቻ ነው
Sonia Brownell — ኦክቶበር 13 ቀን 1949 በለንደን ሆስፒታል ውስጥ አልጋው ላይ ተኝቶ ያገባት ሴት
David Astor — ወዳጁ፤ የጋዜጣ ባለቤት። streptomycin እንዲገኝና ዋጋውም እንዲከፈል ያደረገው እርሱ ነው፤ የሠርጉም ሚዜ ነው
Aneurin Bevan — የጤና ሚኒስትሩ። መድኃኒቱ በዚያን ጊዜ እጅግ አዲስ ስለነበር ወደ አገር ውስጥ የሚያስገባው ፈቃድ እስከ እርሱ ድረስ ወጣ
Ogden — Basic English ያዘጋጀው ሰው
ስታሊን — የሶቪየት መሪ። ብዙ አንባቢዎችና የሕይወት ታሪክ ጸሐፊዎች የBig Brother ፊት የተሠራው በእርሱ ላይ ነው ይላሉ። መጽሐፉ ግን ስሙን አንድ ቦታ እንኳ አልጠራም
Winston Smith — የታሪኩ ዋና ገጸ ባሕርይ፤ በ«የእውነት ሚኒስቴር» ውስጥ የሚሠራ ተራ ሠራተኛ። ሥራው የቀድሞ ጋዜጦችን ከዛሬው ሁኔታ ጋር እንዲስማሙ መልሶ መጻፍ ነው። ሠላሳ ዘጠኝ ዓመቱ ይመስለዋል፤ የተወለደበትን ዓመት ግን አያውቅም። መጨረሻው፦ በአቧራ ላይ ሁለት ሲደመር ሁለት አምስት ብሎ ጻፈ
Julia — ጥቁር ፀጉር ያላት ወጣት ሴት። በሚኒስቴሩ ኮሪደር ውስጥ ወድቃ ስትነሣ ሦስት ቃላት የተጻፈበትን የታጠፈ ወረቀት በWinston እጅ ውስጥ ተወች። መጨረሻ ላይ ሁለቱም እርስ በርስ መካዳቸውን ተናገሩ
O’Brien — ትልቅ ሰውነት ያለው ከፍተኛ የፓርቲ ባለሥልጣን። ማያ ገጹን አጥፍቶ ስለ ድብቅ ድርጅት ነገረው፤ መጨረሻ ላይ ጠያቂው ሆኖ ተገኘ። አራት ጣት አንሥቶ አምስት ብሎ የሚያይ ሰው ፈለገ
Charrington — የአሮጌ ዕቃ መሸጫ ሱቅ ባለቤት፤ አረጋዊ ነጋዴ። ደብተሩም ብዕሩም ማያ ገጽ የለበትም የተባለው ክፍልም የእርሱ ናቸው። የሐሳብ ፖሊስ አባል ነው፤ ከመጀመሪያው ጀምሮ። መነጽሩን ሲያወልቅ ሠላሳ አምስት ዓመት አንሶ ታየ
Syme — የWinston የሥራ ባልደረባ፤ በNewspeak መዝገበ ቃላት አዲስ እትም ላይ ይሠራል። ሥራው ቃላት ማጥፋት ነው። አንድ ጠዋት ወደ ሥራ አልመጣም፤ ስሙ ከአንድ የኮሚቴ ዝርዝር ላይ ወጣ፤ ከዚያ በኋላ ስሙ በማንም አልተጠራም
Parsons — የWinston ጎረቤት፤ ደስተኛ ሰው። ያስያዘችው የሰባት ዓመት ልጁ ናት — በእንቅልፉ የተከለከለውን ዓረፍተ ነገር ሲናገር ሰምታ ሄዳ ተናገረች። አያዝንም፤ በልጁ ይኮራል
Katharine — የWinston ሚስት። ከተለያዩ ወደ ዐሥራ አንድ ዓመት ሆኗቸዋል፤ ፓርቲው ፍቺ አይፈቅድም። መጽሐፉ ሳይጨርሳት ከሚተዋቸው ሁለት ሰዎች አንዷ ናት — Winston ስለ እርሷ የሚለው «እስከሚያውቀው ድረስ አልሞተችም።» የሚል ብቻ ነው
Goldstein — በየቀኑ በሚደረገው የሁለት ደቂቃ የጥላቻ ስብሰባ ላይ ፊቱ በማያ ገጽ የሚወጣ፤ የፓርቲው ጠላት ነው ተብሎ የተከለከለ ሰው
Ampleforth — ገጣሚ። የአንድ ታዋቂ የእንግሊዝ ገጣሚ ግጥሞች እየታረሙ ሳለ «እግዚአብሔር» የሚለውን ቃል በመስመሩ መጨረሻ ላይ ተወው — ሌላ የሚመጥን ቃል አላገኘም ነበር። ዘበኛው የመጣለት የክፍሉን ቁጥር ብቻ ተናግሮ ነው
Comrade Ogilvy — Winston የፈጠረው ሰው። እንዲህ ያለ ሰው በሕይወት ኖሮ አያውቅም፤ ታሪክና ጀግንነት ተሰጠው — ሰነዶቹ በጠላት እጅ እንዳይወድቁ ከሄሊኮፕተር ወደ ባሕር ዘሎ ሞተ ተባለ። ከዚያ በኋላ በመዝገብ ውስጥ አለ
Jones፣ Aaronson እና Rutherford — ሦስት የቀድሞ መሪዎች። አምነው፣ ይቅርታ ተደርጎላቸው፣ እንደገና ተይዘው፣ እንደገና አምነው ተገደሉ። በWinston እጅ የገባው የጋዜጣ ቁራጭ ከሦስቱ ሁለቱ በዚያ ቀን በሌላ ቦታ እንደነበሩ ያሳያል። ካፌው ውስጥ ያንን ዘፈን ሲሰሙ ተቀምጠው የነበሩት እነሱ ናቸው
Big Brother — በየግድግዳው የተለጠፈ ፊት፤ የመንግሥቱ ምልክት። መጽሐፉ የሚናገረው ስለ አርባ አምስት ዓመት ገደማ ስለሆነው፣ ወፍራም ጥቁር ጢም ስላለው ሰው ፊት ብቻ ነው። የታሪኩ የመጨረሻ ዓረፍተ ነገር ስሙን ይይዛል
ቦታዎች
Corryvreckan — በስኮትላንድ ምዕራብ ዳርቻ በሁለት ደሴቶች መካከል ያለ ጠባብ የባሕር መተላለፊያ፤ በዓለም ላይ ካሉት ትላልቅ የውኃ አዙሪቶች አንዱ። በዚያ የሚያልፍ ሰው የማዕበሉን ሰዓት አስቀድሞ ማወቅ ይኖርበታል
Jura — በስኮትላንድ ምዕራብ በኩል የምትገኝ ደሴት፤ Orwell በሜይ 1946 ልጁን ይዞ የገባባት
Barnhill — በJura ላይ የተከራየው የገበሬ ቤት። መብራት የለውም፤ የሚሞቅ ውኃም የለውም። መጽሐፉ የተየበበት ቤት ነው
Hairmyres — በስኮትላንድ የሚገኝ ሆስፒታል፤ በ1947 የገና በዓል ሊደርስ አንድ ሳምንት ሲቀረው የገባበት፤ የሳንባ ነቀርሳ እንዳለበት የተረጋገጠበት
ለንደን — Secker and Warburg ያለችበት ከተማ፤ በሆስፒታል አልጋ ላይ ተኝቶ የተጋባባት፤ በመጽሐፉ ውስጥ ግን የአገር ዋና ከተማ አይደለችም — በOceania ውስጥ ያለች የአንድ ግዛት ከተማ ናት
በርሊን — ጁን 24 ቀን 1948 የተከበበች ከተማ። እገዳው የተነሣው መጽሐፉ ከመታተሙ አንድ ወር በፊት ነው
ብሪታንያ — መጽሐፉ የተጻፈባት አገር። ከጦርነቱ አሸናፊ ሆና ወጥታለች፤ ዳቦ ራሽን የገባባት ግን ጦርነቱ ካለቀ ከአንድ ዓመት በኋላ ነው። ምርጫ ያለባት አገር ናት፤ ጋዜጦቿም መንግሥትን ይተቻሉ
ሕንድ — ወደዚያ የሚተላለፉ የባህል ፕሮግራሞችን ያዘጋጅ ነበር። ሥራውን ከለቀቀባቸው ምክንያቶች አንዱ በሕንድ ውስጥ የሚያዳምጠው ሰው የለም ወደሚል ድምዳሜ መድረሱ ነው
Oceania፣ Eurasia፣ Eastasia — በመጽሐፉ ውስጥ ዓለም የተከፈለባቸው ሦስት ጎራዎች። ሦስቱም መጽሐፉ የፈጠራቸው ስሞች ናቸው። አገሮች አይደሉም፤ Oceania ደግሞ አህጉር አይደለችም
ሞስኮ — መጽሐፉ በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ያልወጣባት ከተማ
ሞልዳቪያ — በሶቪየት ኅብረት ውስጥ የነበረች ሪፐብሊክ፤ መጽሐፉ በ1988 በአገሪቱ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ የወጣው እዚያ በሚታተም አንድ የሥነ ጽሑፍ መጽሔት ላይ ነው
አሜሪካ — streptomycin የመጣባት አገር፤ መጽሐፉ ከብሪታንያ አምስት ቀን ዘግይቶ የወጣባት፤ በ2017 «አማራጭ እውነታዎች» የተባለበት
ቃላትና ጽንሰ ሐሳቦች
Nineteen Eighty-Four — በJura ላይ የተጠናቀቀው መጽሐፍ። ጁን 8 ቀን 1949 በSecker and Warburg ታተመ። በብሪታንያ የመጀመሪያው ኅትመት 25,000 ቅጂ ገደማ፤ Orwell ሳይሞት በአሜሪካ የታተመው 40,000 ገደማ
The Last Man in Europe — ደራሲው ሲጽፈው የያዘው ስም። ዛሬ የምናውቀውን ስም የመረጠው አሳታሚው ነው
Newspeak — በመጽሐፉ ውስጥ ያለው የተቀነሰ ቋንቋ፤ መጽሐፉ የፈጠረው ስም። በየእትሙ የቃላቱ ቁጥር ይቀንሳል፤ ዓላማውም አንዳንድ ሐሳቦች የሚነገሩበት ቃል እንዳይኖር ማድረግ ነው
doublethink — ሁለት የሚጋጩ ነገሮችን በአንድ ጊዜ ማመን፤ ሁለቱንም በእውነት ማመን። መጽሐፉ የፈጠረው ቃል ነው
unperson — በመዝገብ ውስጥ የማይገኝ ሰውን የሚገልጽ፤ ከመጽሐፉ ወደ እንግሊዝኛ መዝገበ ቃላት ከገቡት ቃላት አንዱ
Orwellian — የደራሲው ስም ራሱ የሆነው ቅጽል። ትግሥት የምታስቀምጠው፦ ስሙ ቅጽል የሆነለት ሰው ቃላት ትርጉማቸውን ስለሚያጡበት መንገድ የጻፈ ሰው ነው
Basic English — Ogden ያዘጋጀው፣ እንግሊዝኛን ወደ 850 ቃላት የሚያሳጥር ዝርዝር፤ ከ850ው ውስጥ ግስ የሆኑት ዐሥራ ስምንት ብቻ ናቸው። Orwell ከ1942 እስከ 1944 በአደባባይ ደግፎታል፤ በ1945 ግን ሐሳቡን በሙሉ ተወው
«ቀዝቃዛ ጦርነት» — ሁለት ወይም ሦስት ግዙፍ መንግሥታት እያንዳንዳቸው ሌላውን ማሸነፍ ሳይችሉ የሚቀመጡበት ሁኔታ። ሐረጉ በእንግሊዝኛ ውስጥ ከተጻፈባቸው የመጀመሪያ ቦታዎች አንዱ የ1945ቱ ጽሑፍ ነው፤ ሐረጉን የፈጠረው እሱ ነው ግን አልተባለም
ሰላም ያልሆነ ሰላም — በዚያው ጽሑፍ ውስጥ ያለ ሌላ ሐረግ
ራሽን — መንግሥት ለእያንዳንዱ ሰው የተወሰነ ድርሻ ቆርጦ መስጠቱ። በብሪታንያ ዳቦ ራሽን የገባው ጁላይ 21 ቀን 1946 ነው፤ እስከ 1948 አጋማሽ ድረስም ቀጠለ
አራቱ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች — «የእውነት ሚኒስቴር» ዜናንና ትምህርትን ይይዛል፤ «የሰላም ሚኒስቴር» ጦርነትን፤ «የብዛት ሚኒስቴር» ምግብንና ልብስን፤ «የፍቅር ሚኒስቴር» ሕግንና ሥርዓትን። አራቱም ግዙፍ ነጭ ሕንፃዎች ናቸው፤ ወደ ላይ እየጠበቡ የሚሄዱ
ማያ ገጹ — ሁልጊዜ ያሰራጫል፤ በተመሳሳይ ሰዓት ክፍሉን ያያል፣ ድምፅንም ይሰማል። አይጠፋም — ድምፁን መቀነስ ብቻ ነው የሚቻለው። O’Brien ግን በክፍሉ ውስጥ ያለውን አጥፍቶታል
«የመርሳት ቀዳዳ» — አሮጌው ወረቀት የሚጣልበት የግድግዳ ቀዳዳ፤ በቧንቧ ውስጥ ወርዶ ወደ ግዙፍ እቶን ይደርሳል
«ክፍል መቶ አንድ» — ከሁሉ የከፋው ነገር የሚቀመጥበት ክፍል፤ ለእያንዳንዱ ሰው የሚለያይ ነው። የሕይወት ታሪኩን የጻፉ ሰዎች ቁጥሩ Orwell በሬዲዮ ጣቢያው ስብሰባ ይቀመጥበት የነበረው ክፍል ቁጥር ነው ይላሉ፤ እሱ ራሱ የተናገረው ነገር የለም
የሁለት ደቂቃ የጥላቻ ስብሰባ — በየቀኑ በሥራ ቦታ የሚደረግ የግዴታ ስብሰባ
አባሪው — ታሪኩ ካለቀ በኋላ የሚመጣ ገጽ፤ ርዕሱ «የNewspeak መሠረታዊ መርሆች» ነው። ስለ ሰዋስውና ስለ መዝገበ ቃላት ይናገራል። ግሱ ያለፈ ጊዜ ነው፤ ቋንቋው እንግሊዝኛን ይተካል ተብሎ የሚጠበቅበትን ዓመት 2050 ይሰጣል፤ በአርታኢ የተጨመረ አይደለም — የመጽሐፉ የመጀመሪያ ምዕራፍ ራሱ ወደዚያ የሚልክ የግርጌ ማስታወሻ ይዟል
ሁለት ሲደመር ሁለት — በደብተሩ ላይ ነጻነት ማለት አራት ነው ማለት መቻል ነው ተብሎ ተጻፈ፤ በመጨረሻው ገጽ ላይ በአቧራ ውስጥ አምስት ተብሎ ተጻፈ
የውይይት ጥያቄዎች
ማጥመጃው። ደብተሩም ብዕሩም ክፍሉም የሐሳብ ፖሊስ አባል የሆነው ሰው ናቸው፤ ትግሥት ስለዚህ ደብተሩ ተግባር ሳይሆን ማጥመጃ ነው ትላለች። ዳዊት ግን መጽሐፉ የመጀመሪያውን ምዕራፍ ሙሉ በዚያ ላይ ማጥፋቱን ያነሣል። አንድ ነገር ውጤት ስለሌለው ብቻ ዋጋ የለውም ማለት ነው? በራሳችሁ ሕይወት ውስጥ ማንም ያላነበበው ግን የጻፋችሁት ነገር ምን ሠራላችሁ?
ከመቶ ሰማንያ አምስቱ። መጽሐፉ ብቸኛዋን የተስፋ ዓረፍተ ነገሩን ስለ ሁሉም ነገር በተሳሳተ ሰው አፍ ውስጥ አስቀመጠው፤ ከዚያም ተመልሶ አልፈተነውም። ትግሥት ያንን ፍርድ ትለዋለች፤ ዳዊት ሳይፈተን መቆም መጽደቅ አይደለም፣ መፍረስም ግን አይደለም ይላል። ሳይፈተን የቀረ ተስፋ በእናንተ ዘንድ ምንድን ነው — ገና ያልወደቀ ነገር ወይስ ገና ያልተነሣ ጥያቄ?
መታዘዝና ማመን። O’Brien አራት ጣት አንሥቶ የፈለገው መልስ አምስት ነው፤ የተጠየቀው ውሸት መናገር ሳይሆን አምስት ጣት ማየት ነው። ትግሥት ታዞ በውስጡ የማይስማማ ሰው የግል ቅጅ ይዞ ቀርቷል፤ መላው መሣሪያ የተሠራው ያንን ንብረት ለመውሰድ ነው ትላለች። በሚያውቁት ሥርዓት ውስጥ የሚፈለገው መታዘዝ ነው ወይስ ማመን? ልዩነቱን የምትለኩት በምንድን ነው?
ሁለቱ ፍጻሜዎች። ታሪኩ ሊደረግ የሚችል ነገር የለም ብሎ ይጨርሳል፤ ከታሪኩ በኋላ ያለው ገጽ ግን «ነበር» ይላል። ዳዊት የግሱን ጊዜ አልተውም ይላል፤ ትግሥት አባሪ አባሪ ነው፣ የግስ ቅርጹ ብቻውን ምንም አያረጋግጥም ትላለች። አንድ ሰነድ ራሱ ስለተጻፈበት ጊዜ ከሚናገረው በላይ ምን ያህል ማስረጃ ልንጠይቀው እንችላለን — እና ያንን ንባብ ስንመርጥ የመጽሐፉን ሥራ እየሠራን ነው ወይስ የፓርቲውን?
